چکیده علمی؛ دروازه دیده‌شدن و ارزیابی پژوهش است

کوثر/معاون پژوهش حوزه علمیه خواهران استان هرمزگان گفت: کارگاه پژوهشی «معماری چکیده؛ مهندسی ارتباط با مخاطب علمی» به مناسبت هفته کتاب و کتابخوانی برگزار شد.

به گزارش خبرنگار پایگاه خبری تحلیلی کوثر در هرمزگان، خانم سمیه احمدی طیفکانی، معاون پژوهش حوزه علمیه خواهران هرمزگان بیان کرد: حجت‌الاسلام‌والمسلمین محمد حسین گلکار استاد حوزه در کارگاه پژوهشی با عنوان «معماری چکیده؛ مهندسی ارتباط با مخاطب علمی» که به مناسبت هفته کتاب و کتاب‌خوانس از سوی معاونت پژوهش حوزه علمیه خواهران این استان، روز سه‌شنبه ۲۶ آبان ۱۴۰۵، به‌صورت برخط برگزار ش، به تبیین اصول علمی و کاربردی چکیده‌نویسی مقالات پژوهشی، ساختار استاندارد چکیده، شیوه انتقال مؤثر یافته‌های علمی و خطاهای رایج در نگارش آن پرداخت.

وی افزود: در این کارگاه، چکیده به‌عنوان نخستین دروازه ارزیابی و دسترسی مخاطب به مقاله علمی معرفی شد؛ بخشی که باید در کوتاه‌ترین زمان، تصویری روشن، دقیق و قابل اعتماد از محتوای پژوهش ارائه کند.

معاون پژوهش حوزه علمیه خواهران هرمزگان بیان کرد: استاد گلکار در این نشست با تأکید بر نقش چکیده در معرفی ارزش علمی مقاله، جست‌وجو و بازیابی پژوهش در پایگاه‌های علمی و افزایش امکان دیده‌شدن و استناد به آن، اهمیت توجه به کیفیت نگارش این بخش را تبیین کرد.

خانم احمدی افزود: در ادامه، انواع چکیده و تفاوت میان چکیده توصیفی و اطلاع‌دهنده و همچنین چکیده ساختاریافته و غیرساختاریافته مورد بررسی قرار گرفت. در این بخش، تبیین شد که چکیده توصیفی بیشتر به معرفی موضوع و دامنه مقاله می‌پردازد، درحالی‌که چکیده اطلاع‌دهنده، علاوه بر موضوع، یافته‌ها و نتایج پژوهش را نیز بازتاب می‌دهد. همچنین چکیده ساختاریافته با تفکیک بخش‌هایی همچون هدف، روش، یافته و نتیجه، به خوانایی و دسترسی سریع‌تر مخاطب به اطلاعات کمک می‌کند؛ در مقابل، چکیده غیرساختاریافته نیازمند انسجام بیشتر در نگارش پیوسته است. انتخاب هر یک از این قالب‌ها نیز باید متناسب با نوع مقاله و دستورالعمل نشریه صورت گیرد.

وی ادامه داد: از دیگر محورهای این کارگاه، تبیین اجزای اصلی چکیده علمی و ترتیب منطقی تنظیم آن بود. مدرس نشست، پنج مؤلفه زمینه و طرح مسئله، هدف یا پرسش پژوهش، روش تحقیق، یافته‌های اصلی و نتیجه‌گیری و دلالت‌های پژوهش را به‌عنوان عناصر بنیادین یک چکیده استاندارد معرفی کرد و توضیح داد که چکیده باید از بیان مسئله و ضرورت پژوهش آغاز شود، هدف مشخصی را دنبال کند، روش انجام مطالعه را به اختصار توضیح دهد، یافته‌های اصلی را به‌صورت روشن بیان کند و در نهایت، به جمع‌بندی معنادار و پیامدهای علمی یا کاربردی پژوهش برسد.

معاون پژوهش حوزه علمیه خواهران هرمزگان بیان کرد: همچنین، اصول بنیادین نگارش چکیده مورد توجه قرار گرفت و بر رعایت محدودیت واژگان تعیین‌شده از سوی نشریه، ایجاز، روشنی، انسجام، وفاداری به محتوای مقاله، استفاده دقیق از اصطلاحات تخصصی، استقلال متن و یکدستی زمان افعال تأکید شد. بر این اساس، چکیده باید بدون نیاز به مراجعه به متن اصلی قابل فهم باشد و در عین کوتاهی، اطلاعات ضروری پژوهش را به‌درستی منتقل کند؛ همچنین نویسنده باید از بیان مطالب تازه، ادعاهای اثبات‌نشده و اطلاعاتی که در متن مقاله پشتوانه ندارند، پرهیز کند.

خانم احمدی افزود: شناخت خطاهای رایج در چکیده‌نویسی نیز بخش دیگری از مباحث آموزشی این کارگاه بود. حذف یا کم‌رنگ‌کردن یافته‌های پژوهش، کلی‌گویی درباره هدف، روش و نتایج، افزودن ادعاهای خارج از متن مقاله، تکرار بخش‌هایی از مقدمه یا نتیجه‌گیری، درج ارجاعات و جزئیات غیرضروری و ناهماهنگی چکیده با عنوان و بدنه مقاله، از جمله آسیب‌هایی معرفی شد که می‌تواند از کیفیت علمی چکیده بکاهد و مخاطب را در دریافت پیام اصلی پژوهش دچار ابهام کند. در همین راستا، بر ضرورت نگارش یافته‌های مشخص، پرهیز از عبارت‌های مبهم و بازبینی چکیده بر اساس محتوای کامل مقاله تأکید شد.

معاون پژوهش حوزه علمیه خواهران هرمزگان در ادامه گفت: این کارگاه با رویکردی کاربردی، چکیده استاندارد در اختیار شرکت کنندگان قرار گرفت و چکیده های نگارش شده توسط مخاطبین کارگاه مورد ارزیابی توسط استاد قرار خواهد گرفت.

انتهای پیام/

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha