کوثر/کرسی علمی - ترویجی با موضوع «دلالت آیه تجارت بر اشتراط مقارنت رضایت با تجارت» با رویکردی انتقادی و با محوریت دیدگاه امام خمینی(ره)، بهمنظور تعمیق مباحث فقهی و اصولی و ارتقای سطح پژوهش، در مدرسه علمیه تخصصی حضرت فاطمه(سلاماللهعلیها) برگزار شد.
به گزارش خبرنگار پایگاه خبری تحلیلی کوثر در تهران، مدرسه علمیه تخصصی حضرت فاطمه سلام الله علیها،کرسی علمی ترویجی با عنوان «دلالت آیه تجارت بر اشتراط مقارنت رضایت با تجارت،بازخوانی انتقادی در پرتو دیدگاه امام خمینی» را با حضور اساتید، پژوهشگران و طلاب با هدف تعمیق در مباحث فقهی- اصولی و ارتقای سطح پژوهشی برگزار کرد.
استاد ارائه دهنده خانم دکتر صباغی ضمن بیان اینکه موضوع کرسی حاضر مبتنی بر کتابی است که با موضوع احکام فقهی- حقوقی آیه تجارت نگارش شده است، بیان کرد: با توجه به اینکه آیه تجارت (آیه۲۹ سوره نساء) کاربرد وافری در فقه معاملات داشته و احکام تکلیفی و وضعی زیادی از آن قابل استخراج است تلاش شده در کرسی حاضر با تمرکز بر واژه "عن تراض" به اثبات اصل عدم لزوم مقارنت تجارت با رضایت پرداخته شود و به این سوال اساسی پاسخ دهد که آیا هنگامی که آیه مورد بحث بیان میدارد تجارت باید منتسب به رضایت باشد نیازمند مقارنت نیز هست یا چنین چیزی قابل استناد بر مبنای آیه نیست ؟ ایشان برای پاسخ به این سوال، واژههای تجارت و تراضی را چنین تعریف نمودند، تجارت مطلق تلاش و فعالیت اقتصادی بوده که یکی از مصادیق آن بیع است و برای تراضی نیز با طرح نظرات چهارگانه و نقد سه مورد از آنها، این تعریف را برگزیدند که تراضی، توافقی است که در ضمن معامله انجام میشود.
وی در ادامه، سراغ ادله لزوم مقارنت رفته تا با ابطال آن مدعای خود را اثبات نمایند و در نهایت بر مبنای نظر امام خمینی چنین نتیجه گرفتند که اولا برای فهم موضوعات عرفی باید به عرف مراجعه کردد و عرف از «عن تراض» ادراک اکل مال به باطل نمینماید، ثانیا بر مبنای قرینه تقابل حتی اگر استثنای موجود در آیه استثنای متصل هم گرفته شود استفاده حصر از آن مشکل میباشد چرا که (تجارة عن تراض) درست نقطه مقابل اکل مال به باطل بوده و این یک مجوز شرعی است که این تملیک را از بطلان خارج می کند و در واقع استثنای موجود به خاطر همین مجوز است نه اینکه صرفا بر مبنای رضایت باشد و عرف با القای خصوصیت، تفاوتی قائل نمی شود که این تراضی چه زمانی واقع شده باشد لذا عدم لزوم مقارنت از آن فهم میشود.
سپس در ادامه ناقد محترم حجهالاسلام والمسلمین آقای دکتر جمشیدی راد ضمن تشکر از برگزارکنندگان جلسه و تبریک هفته کتاب و کتاب خوانی از رهبر شهید و اهتمامی که ایشان به مساله مطالعه داشتند تأکید کرد: با توجه به زحماتی که نویسنده در نگارش اثر متقبل شده و کتاب حاصل، گردآوری و تنظیم بسیار خوبی از آرای امام خمینی(ره) در این زمینه است، اما نقدهایی نیز برآن وارد میباشد که با مرتفع شدنش قطعا بر غنای کار خواهد افزود، بیان داشت: نویسنده در تحلیل های اصولی بعضا شتابزده عمل کرده که در نهایت منجر به تعارض صدر و ذیل گردیده،ا ز طرف دیگر اثر رویکرد توصیفی و ایستایی داشته و استفاده از مسائل نوین حقوقی در آن کم رنگ میباشد.
همچنین مواضع نظری نویسنده در اثر حاضر با سایر پژوهش های ایشان در معاملات سفهی تفاوت قابل ملاحظه ای دارد و از نظر شکلی نیز ارجاعات به منابع دست دوم بسیار در آن صورت گرفته است و در نهایت دیده میشود که با تکرار یافته های فصل دوم و ارایه نشدن یک الگو و شاخصه عملی، اثر از یک مرجع کاربردی به یک پایان نامه توصیفی تنزل یافته است.
خانم دکتر صباغی در پایان با تشکر از نقدهای سازنده استاد ناقد در جهت ارتقای علمی ایشان، مطالبی را در دفاع از نقدهای وارد شده مطرح نمود.
دبیر علمی سرکار خانم دکتر سروش نیز در انتها به جمع بندی ابعاد علمی پرداخته و مباحث پایانی را ایراد نمودند.
لازم به ذکر است کرسی حاضر به همت معاونت محترم پژوهش مدرسه علمیه تخصصی حضرت فاطمه سلام الله علیها سرکار خانم محمدنیا به دو شکل حضوری و برخط برگزار شد.
انتهای پیام/
نظر شما