به گزارش پایگاه خبری و رسانه‌ای حوزه‌های علمیه خواهران، شبنم دوستی روانشناس، در این‌باره گفت: دلبستگی یکی از مهم‌ترین نیازهای عاطفی کودک است که کم‌کم در رابطه او با پدر، مادر یا مراقبش شکل می‌گیرد. نوزاد برای برآورده‌شدن نیازهای جسمی و روحی خود به مراقبش وابسته است و با رفتارهایی مثل گریه‌کردن، نزدیک‌شدن یا بغل‌شدن تلاش می‌کند احساس امنیت یافته و کنار او بماند.

این روانشناس افزود: وقتی والد در دسترس است و با آرامش و به‌طور قابل پیش‌بینی به نیازهای کودک پاسخ می‌دهد، کودک می‌آموزد که می‌تواند به او اعتماد کند. در این حالت والد به «پایگاه امن» کودک تبدیل می‌شود، یعنی کودک هنگام ترس یا ناراحتی به او پناه می‌برد و پس از آرام‌شدن با اطمینان بیشتری به بازی و کشف محیط می‌پردازد.

دوستی تاکید کرد: اما اگر مراقبت از کودک بی‌توجه یا غیرقابل پیش‌بینی باشد، ممکن است کودک درباره خود و دیگران احساس ناامنی پیدا کند. برای نمونه دچار این تردید شود که آیا دیگران قابل اعتماد هستند و هنگام نیاز کسی از او حمایت خواهد کرد یا خیر. سال‌های نخست زندگی اهمیت بسزایی دارند، چرا که رابطه کودک با مراقبان، بر رشد عاطفی، اجتماعی و روابط آینده او اثرگذار است. البته دلبستگی ایمن به‌تنهایی آینده کودک را تعیین نمی‌کند، اما یکی از عوامل کلیدی در رشد سالم اوست. به زبان ساده، دلبستگی ایمن یعنی کودک باور داشته باشد که هنگام نیاز کسی هست که او را می‌بیند، می‌شنود و از او حمایت می‌کند.

دوستی تاکید کرد: اما اگر مراقبت از کودک با بی‌توجهی یا رفتارهای پیش‌بینی‌ناپذیر همراه باشد، کودک نسبت به خودش و اطرافیان دچار حس ناامنی می‌شود، مثلا مدام با این شک روبه‌روست که آیا دیگران قابل اعتمادند و موقع سختی کسی از او حمایت می‌کند یا نه. سال‌های اولیه زندگی نقشی حیاتی دارند، چون نوع رابطه کودک با والدین، آینده عاطفی، اجتماعی و حتی روابط او در بزرگسالی را پایه‌ریزی می‌کند. هرچند دلبستگی ایمن به‌تنهایی ضامن خوشبختی آینده نیست، اما یکی از مهم‌ترین ستون‌های رشد سالم است. به زبان ساده؛ دلبستگی ایمن یعنی کودک مطمئن باشد هر زمان به کمک نیاز دارد، کسی هست که او را می‌بیند، صدایش را می‌شنود و پشتش می‌ایستد.

نشانه‌های رفتاری دلبستگی ناایمن

وی درخصوص نشانه‌های دلبستگی ناامن در رفتارهای کودکان اظهار کرد: دلبستگی ناایمن می‌تواند در رفتارهای مختلفی خودش را نشان دهد و همه کودکان به یک شکل واکنش نشان نمی‌دهند. بعضی کودکان وقتی از والد جدا می‌شوند یا در موقعیت ناآشنایی قرار می‌گیرند، به‌شدت مضطرب می‌شوند، به والد می‌چسبند، زیاد گریه می‌کنند یا برای حفظ نزدیکی و دریافت اطمینان رفتارهای شدیدی نشان می‌دهند.

به گفته این روانشناس، در مقابل بعضی کودکان ممکن است یاد گرفته باشند که نیازها و هیجانات خود را کمتر نشان دهند و هنگام ناراحتی کمتر به والد مراجعه کنند. در برخی کودکان نیز ممکن است رفتارهای متناقضی دیده شود، مثلا هم به والد نزدیک شوند و هم از او فاصله بگیرند. نکته مهم این است که در دلبستگی ایمن، کودک وقتی احساس خطر می‌کند به والد نزدیک می‌شود، از او آرامش می‌گیرد و بعد دوباره می‌تواند به بازی و کشف محیط برگردد.

وی اظهار کرد: در دلبستگی ناایمن، ممکن است کودک نتواند به‌طور انعطاف‌پذیر از والد به‌عنوان «پایگاه امن» استفاده کند، بنابراین گاهی انرژی بیشتری صرف حفظ نزدیکی، دریافت اطمینان یا محافظت از خودش می‌کند. البته نباید فقط براساس یک رفتار، مثل گریه کردن یا چسبیدن به کودک برچسب دلبستگی ناایمن زد. برای شناخت این الگو باید رفتار کودک را در موقعیت‌های مختلف، رابطه او با مراقب و شرایط زندگی‌اش در کنار هم بررسی کرد.

انتهای پیام/