به گزارش پایگاه خبری و رسانه‌ای حوزه‌های علمیه خواهران، خانم خدیجه احمدی، استاد مدرسه علمیه تخصصی الزهراء «علیها السلام» استان خوزستان، با اثر ارزشمند خود در قالب کتاب با عنوان «بررسی و مطالعه گرایش‌های فکری اجتماعی محدثان در پیدایش شأن‌نزول‌های ساختگی»، در بخش اساتید جشنواره علمی ـ پژوهشی بانوی کرامت موفق به کسب رتبه «شایسته تقدیر» شد.

وی در گفت‌وگویی تفصیلی، به تبیین ضرورت‌های آسیب‌شناسانه، دستاوردهای روش‌شناختی و افق‌های کاربردی پژوهش خود پرداخته است که مشروح آن در ادامه تقدیم می‌شود:

ـ چه گره‌ای در واقعیت جامعه و خانواده باعث شد این موضوع را برای پژوهش انتخاب کنید؟

امروز بسیاری از باورهای غلط در سطح جامعه و سبک زندگی خانواده‌ها، ریشه در تفاسیر یا شأن نزول‌هایی دارد که پشتوانه روایی محکمی ندارند. من احساس کردم که روایت‌سازی‌های تاریخی، گاهی ابزاری برای توجیه تعصبات یا تحمیل باورهای نادرست به خانواده‌ها شده‌اند. این گره ذهنی مرا بر آن داشت که به جای پذیرش منفعلانه، به سراغ ریشه‌های تاریخی بروم تا نشان دهم چگونه گاهی محدثان پیشین، تحت تأثیر اقتضائات اجتماعی عصر خود، دانسته یا نادانسته، به این شأن نزول‌ها ضریب داده‌اند. هدفم این بود که با شناخت این آسیب، به جامعه کمک کنم تا میان حقیقت دین و ساخته‌های تاریخی تفکیک قائل شوند.

ـ آیا پژوهش شما یک تحقیق کاملاً نظری بود یا به یک راهکار عملیاتی و کاربردی در ذیل موضوع کلی پژوهشی رسیدید؟

اگرچه بستر پژوهش، متنی و تاریخی است، اما رویکرد من کاملاً کاربردی بود. این تحقیق صرفاً به دنبال جمع‌آوری داده‌های تاریخی نبود، بلکه به دنبال یک الگوی آسیب‌شناسی است. راهکار عملیاتی پژوهش من، ارائه یک متدولوژی نقد است؛ به این معنا که به پژوهشگران و مبلغان یاد می‌دهد چگونه با عینک نقد اجتماعی، متون روایی را واکاوی کنند تا گرفتار تفسیرهای ساختگی نشوند. در واقع، نتیجه کار من، تبدیل یک بحث نظری پیچیده به یک ابزار روشمند برای دفاع از اصالت دین در برابر پیرایه‌های تاریخی است.

ـ خروجی پژوهش شما چقدر قابلیتِ تبدیل‌شدن به محصول (مانند کتابچه تبلیغی، بسته آموزشی یا محتوای رسانه‌ای) را دارد؟

قابلیت تبدیل این پژوهش به محصول، بسیار بالاست. خروجی این تحقیق می‌تواند در سه قالب ارائه شود:

الف) بسته‌های محتوایی برای مبلغان: برای اصلاح باورهای عمومی درباره برخی آیات.

ب) پادکست‌ها یا محتوای کوتاه رسانه‌ای (سلسله کلیپ‌های شبهه‌زدایی): برای مخاطب جوان که می‌خواهد بداند چرا برخی برداشت‌های افراطی از دین صحت ندارد.

ج) کارگاه‌های روش‌شناسی تفسیر: برای طلاب و دانشجویان علوم قرآنی، جهت ارتقای سواد رسانه‌ای و تاریخی آن‌ها.

این‌ها همه محصولات ملموسی هستند که می‌توانند آموزه‌های تخصصی کتاب را به سطح عمومی جامعه بیاورند.

ـ اگر یک جمله خطاب به بانوان طلبه‌ای که هنوز تردید دارند وارد عرصه‌های جدی پژوهشی شوند داشته باشید، آن جمله چیست؟

پژوهش، تنها ورق زدن کتاب‌های قدیمی نیست؛ پژوهش، صدور بیانیه برای حقیقت است؛ اگر شما وارد این عرصه نشوید، دیگران روایت خود را از دین برای جامعه‌ای که تشنه‌ی حقیقت است می‌سازند؛ پس به جای شنیدن روایت‌های دیگران، خودتان راوی حقیقت باشید.

ـ نقش جشنواره‌هایی مانند بانوی کرامت را در شکستن حصار پژوهش‌های تکراری و ورود به عرصه‌های نوآورانه چگونه می‌بینید؟

جشنواره‌هایی مانند بانوی کرامت، حکم کاتالیزور را دارند. این جشنواره‌ها با بها دادن به پژوهش‌های مسئله‌محور به جای موضوع‌محور، به پژوهشگر جرئت می‌دهند که از حصار کارهای تکراری و کلیشه‌ای بیرون بیاید. وقتی جشنواره‌ای جسارت طرح مباحث نو را تشویق می‌کند، در واقع به طلاب این پیام را می‌دهد که نترسید، سدها را بشکنید و به قلب چالش‌های روز جامعه بزنید. این جریان‌سازی، قطعاً آینده پژوهش دینی را به سمت کاربردی‌تر شدن و اثرگذاری بیشتر سوق خواهد داد.

انتهای پیام/