استاد حوزه و دانشگاه، در چهارمین جلسه کارگاه «مقالهنویسی پیشرفته» مدرسه علمیه امام جعفر صادق علیه السلام شاهرود، با تأکید بر اینکه هدف پژوهش از پرسش اصلی و پرسشهای فرعی پژوهشگر به دست میآید، بر ضرورت تدوین هدفمند طرح مسئله و توجه به خلأ علمی در نگارش مقالات پژوهشی تأکید کرد.
به گزارش پایگاه خبری و رسانهای حوزههای علمیه خواهران/سمنان، چهارمین جلسه کارگاه «مقالهنویسی پیشرفته» که در مدرسه علمیه امام جعفر صادق علیه السلام شاهرود برگزار شد، به تشریح اصول تدوین بخشهای مختلف یک مقاله علمی پرداخت و بر ضرورت ارتباط منطقی میان عنوان، پرسش، هدف و طرح مسئله پژوهش تأکید کرد.
وی با بیان اینکه پرسش اصلی و پرسشهای فرعی، مبنای تعیین اهداف پژوهش هستند، اظهار داشت: پژوهشگر ابتدا با یک سؤال یا چالش در ذهن خود مواجه میشود و همین مسئله، زمینه انجام تحقیق و نگارش مقاله یا پایاننامه را فراهم میکند؛ بنابراین اهداف پژوهش نیز باید از همین پرسشها استخراج شوند.
این استاد حوزه و دانشگاه با اشاره به نمونهای از یک پژوهش تحلیلی و تطبیقی بیان کرد: در یک پژوهش میتوان دیدگاههای دو صاحبنظر را درباره یک موضوع بررسی و سپس نقاط اشتراک و افتراق آنها را تحلیل کرد؛ در چنین شرایطی، هر یک از این محورها میتواند بهعنوان یکی از اهداف فرعی پژوهش تعریف شود.
آقای عامریان همچنین در ادامه به موضوع کلیدواژههای مقاله پرداخت و گفت: کلیدواژهها الزاماً نباید عیناً از عنوان مقاله انتخاب شوند، بلکه باید ناظر به محتوای پژوهش باشند؛ زیرا مخاطبان و پژوهشگران از طریق کلیدواژهها میتوانند مقاله را در فضای علمی و پژوهشی پیدا کنند و تا حدودی با محتوای آن آشنا شوند.
وی با اشاره به ساختار چکیده مقاله افزود: چکیده شامل بخشهایی همچون مقدمه، هدف، روش و یافتهها و نتایج است و هر بخش باید با قلم خود پژوهشگر و به صورت موجز و روشن نوشته شود. همچنین در چکیده نباید مطالب زائد، قلمفرسایی یا استنادهای غیرضروری وجود داشته باشد.
مدرس کارگاه، طرح مسئله را یکی از مهمترین بخشهای مقاله و پایاننامه دانست و اظهار کرد: پژوهشگر در بیان مسئله باید مشخص کند چه پرسش، ابهام یا چالشی موجب شده است که به انجام پژوهش روی بیاورد.
آقای عامریان، برجستهسازی مسئله و تبیین اهمیت و ضرورت آن را از اهداف اصلی طرح مسئله عنوان کرد و افزود: در طرح مسئله باید مشخص شود چه خلأ، نقص یا شکافی در دانش موجود وجود دارد که پژوهش حاضر قصد دارد آن را برطرف کند؛ یا اگر پیش از این پژوهشهایی انجام شده است، چه ابهام یا اشکالی در پاسخهای ارائهشده وجود دارد که تحقیق جدید درصدد رفع آن است.
وی با تأکید بر ضرورت موجزگویی در نگارش طرح مسئله تصریح کرد: طرح مسئله باید کوتاه، روشن و فشرده باشد و پژوهشگر بتواند بدون ورود به مطالب زائد، اهمیت موضوع، خلأ علمی و پرسش اصلی پژوهش را برای مخاطب تبیین کند.
استاد حوزه و دانشگاه همچنین بر تناسب کامل طرح مسئله با عنوان پژوهش تأکید کرد و گفت: پژوهشگر نباید در طرح مسئله از موضوع اصلی مقاله فاصله بگیرد و مطالبی مانند زندگینامه یا آثار علمی شخصیتها را صرفاً به دلیل مرتبط بودن آنها با موضوع وارد پژوهش کند؛ بلکه باید مطالب را در راستای پاسخ به سؤال پژوهش انتخاب و ارائه کند.
آقای عامریان در ادامه، دو شیوه برای طرح پرسشهای پژوهش در بیان مسئله تشریح کرد و گفت: گاهی پرسشهای اصلی و فرعی به صورت مستقیم در پایان طرح مسئله بیان میشوند و گاهی نیز پرسشها به شکل غیرمستقیم و در متن طرح مسئله مطرح میشوند تا ذهن مخاطب برای ورود به مسئله اصلی پژوهش آماده شود.
وی در بخش دیگری از این کارگاه، به شیوه جستوجوی مقالات علمی در پایگاههای اطلاعاتی اشاره کرد و با معرفی روش جستوجوی موضوعی در پایگاه «مگیران»، بر اهمیت دسترسی و بررسی پژوهشهای پیشین در فرایند مقالهنویسی تأکید کرد.
انتهای پیام/
نظر شما