به گزارش پایگاه خبری و رسانه‌ای حوزه‌های علمیه خواهران/سمنان، چهارمین جلسه از دوره آموزشی ـ کارگاهی «خداشناسی فلسفی» با محوریت کتاب «توحید» شهید مطهری با حضور نوجوانان فعال فرهنگی گروه «ستیا» و به همت خانم لیلا محسنیان، معاون پژوهش مدرسه علمیه تخصصی فاطمیه گرمسار، در مسجد جامع گرمسار برگزار شد.

خانم محسنیان در ابتدای این جلسه، ضمن مرور مباحث جلسات گذشته، بحث درباره راه‌های اثبات وجود خدا را دنبال کرد و پیش از ورود به بحث اصلی، خودشناسی را مقدمه‌ای ضروری برای خداشناسی دانست و اظهار داشت: تا انسان خود و نیروها و توانایی‌های ادراکی خویش را به درستی نشناسد، نمی‌تواند از این ظرفیت‌ها در مسیر شناخت خداوند بهره بگیرد؛ از این رو، یکی از گام‌های نخست در خداشناسی، شناخت ابزارها و قوای ادراکی انسان است.

وی در ادامه با اشاره به قوای ادراکی انسان بیان داشت: انسان از دو دسته نیروی ادراکی برخوردار است؛ بخشی از این قوا، حواس ظاهری و بخشی دیگر، قوای ادراکی باطنی هستند و هر یک از این نیروها در شناخت انسان از خود، جهان پیرامون و در نهایت مسئله خداشناسی، کارکرد و نقش خاصی دارند.

معاون پژوهش مدرسه علمیه تخصصی فاطمیه گرمسار سپس با مشارکت نوجوانان و طرح مثال‌های مختلف، نحوه عملکرد و کاربرد حواس پنج‌گانه ظاهری و قوای باطنی را مورد بررسی قرار داد و افزود: در کنار دستگاه حسی و عقلانی انسان، کانون دیگری در وجود او وجود دارد که مربوط به تمایلات و احساسات است، این بخش از وجود انسان نیز می‌تواند در مسیر خداشناسی نقش مهمی ایفا کند.

خانم محسنیان در ادامه با بهره‌گیری از مباحث کتاب «توحید» شهید مطهری، سه مسیر کلی برای اثبات وجود خدا را مورد اشاره قرار داد و گفت: در این کتاب، راه‌های اثبات وجود خداوند به سه دسته کلی تقسیم شده است؛ راه فطری یا روانی، راه علمی یا شبه‌فلسفی و راه فلسفی که هر یک از این مسیرها نیز می‌تواند به راه‌های جزئی‌تری تقسیم شود.

وی با تمرکز بر راه نخست، یعنی «راه فطری»، اظهار داشت: در این رویکرد، از وجود خود انسان برای رسیدن به خداوند بهره گرفته می‌شود، بر اساس این دیدگاه، در سرشت و خلقت انسان، احساس و تمایلی وجود دارد که او را به سوی خداوند می‌کشاند؛ شهید مطهری برای توضیح این جاذبه، رابطه انسان و خدا را به رابطه آهن و مغناطیس تشبیه می‌کند.

معاون پژوهش مدرسه علمیه تخصصی فاطمیه گرمسار افزود: فطری بودن خداشناسی به این معناست که در وجود انسان، گرایشی اصیل به سوی پرستش و ارتباط با حقیقتی فراتر از خود وجود دارد، انسان در کنار تمایلات طبیعی و حیوانی مانند میل به غذا و امیال غریزی، دارای تمایلات عالی‌تری همچون حقیقت‌جویی، نیکوکاری، خدمت به دیگران و کاوش و تحقیق است و در میان این گرایش‌های متعالی، میل به پرستش نیز جایگاهی ویژه دارد.

وی ادامه داد: بر اساس این نگاه، انسان در عمق وجود خود، خویشتن را موجودی مستقل و بی‌نیاز نمی‌یابد، بلکه خود را وابسته و پیوسته به حقیقتی برتر احساس می‌کند و میل دارد از محدودیت‌های «خود» عبور کرده و به آن حقیقت نزدیک شود، او را تسبیح و تنزیه کند و در برابر او به پرستش بپردازد، بنابراین، پایه و ریشه خداشناسی فطری را باید در کانون تمایلات و احساسات درونی انسان جست‌وجو کرد.

نوجوانان در بخش گفت‌وگومحور این جلسه با طرح پرسش‌ها و بیان تجربه‌ها و برداشت‌های خود، درباره تفاوت میان «حس باطنی»، «عقل»، «حواس ظاهری» و «فطرت» به بحث و تبادل نظر پرداختند و تلاش کردند با بازشناسی ظرفیت‌های وجودی خود، نسبت میان گرایش‌های درونی انسان و خداشناسی را بهتر درک کنند.

گفتنی است این جلسه با تأکید بر این نکته به پایان رسید که امور فطری اگر مورد غفلت یا پرورش نادرست در محیط نادرست قرار گیرند، در هیاهوی محیط پنهان می شوند و نمی توانند مسیر را به انسان نشان دهند.

انتهای پیام/