به گزارش پایگاه خبری و رسانه‌ای حوزه‌های علمیه خواهران، علی مظفری، رئیس کانون سردفتران ازدواج و طلاق، با تأکید بر اینکه از نظر حقوقی و شرعی، جاری شدن عقد ازدواج با الفاظ صحیح و معتبر فارسی، صحیح و قابل قبول است، درمورد «عقد آریایی» اظهار داشت: الفاظی که تحت این عنوان در برخی مراکز استفاده می‌شود، در صورتی که فاقد شرایط و الفاظ لازم شرعی و قانونی باشد، نمی‌تواند جایگزین عقد معتبر ازدواج شود.

وی با اشاره به اینکه این نوع مراسم صرفاً جنبه تشریفاتی و نمادین دارد، تصریح کرد: زوجین باید توجه داشته باشند که ثبت رسمی ازدواج تنها از مسیر قانونی و توسط دفاتر مجاز انجام می‌شود و «عقد آریایی» به تنهایی هیچ گونه محرمیت یا تکلیف قانونی ایجاد نمی‌کند.

سالن‌های غیرمجاز؛ سردرگمی زوجین و خلأ نظارتی

رئیس کانون سردفتران ازدواج و طلاق یکی از مشکلات اصلی را گسترش سالن‌هایی دانست که با عنوان «سالن عقد و ازدواج» و با الگوبرداری از تابلو و ظاهر دفاتر رسمی فعالیت می‌کنند.

وی گفت: بخش قابل توجهی از زوجین تصور می‌کنند به یک دفتر ازدواج مراجعه کرده‌اند، در حالی که این مراکز نه مجوزی از سازمان ثبت دارند و نه مجوز لازم از اتحادیه تالارها.

مظفری علت استقبال زوجین از این سالن‌ها را نیاز به فضایی برای پذیرایی، پخش موسیقی و برگزاری مراسم عنوان کرد که در محیط کوچک دفترخانه (معمولاً ۲۵ تا ۵۰ متر) امکان‌پذیر نیست.

وی افزود: برخی از این سالن‌ها با تبلیغات فریبنده‌ای مانند اجرای عقد آریایی، موسیقی و برگزاری مراسم متفاوت، زوجین را جذب می‌کنند.

برخورد قاطع؛ پلمب مراکز متخلف و بازرسی مشترک

مظفری از پیگیری جدی این موضوع از آغاز فعالیت رسمی کانون خبر داد و گفت: با اتحادیه تالارها توافقنامه‌ای برای بازرسی‌های مشترک و پلمب سالن‌های متخلف تنظیم شده است.

بر اساس این توافق، مراکزی که فاقد مجوزهای لازم هستند، شناسایی و در صورت احراز تخلف، پلمب خواهند شد و اجازه ورود به حوزه فعالیت دفاتر ازدواج و طلاق را نخواهند داشت.

وی با اشاره به اینکه در استان تهران حدود ۷۰۰ دفتر ازدواج و طلاق فعالیت می‌کنند، آمار دقیقی از تعداد سالن‌های غیرمجاز ارائه نداد، اما تأکید کرد که شمار زیادی از این مراکز در تهران مشغول به کار هستند که برخی با ظاهر و عنوان مشابه دفترخانه، زوجین را دچار سردرگمی می‌کنند.

ثبت ازدواج فقط در دفاتر رسمی امکان‌پذیر است

رئیس کانون سردفتران در پایان خاطرنشان کرد: با وجود الکترونیکی شدن فرآیند ثبت ازدواج، اصل ثبت رسمی همچنان از مسیر دفاتر مجاز انجام می‌شود و باید با مراکزی که خارج از چارچوب قانونی وارد این حوزه شده‌اند، برخورد شود.

وی از زوجین خواست برای انجام عقد و ثبت رسمی آن، صرفاً به دفاتر رسمی دارای مجوز از سازمان ثبت مراجعه کنند.

در همین رابطه پاسخ پژوهشگر (علیرضا حسن‌زاده، دانشیار پژوهشکده مردم‌شناسی) را بخوانیم:

پرسش اصلی: آیا «عقد آریایی» که امروزه در برخی مراسم‌ها و توسط سلبریتی‌ها اجرا می‌شود، ریشه‌ای در متون تاریخی و کهن ایران دارد؟

۱. نبود هرگونه سند تاریخی

· در متون فقهی و حقوقی دوره ساسانی (اوستا، دینکرد، ماتیکان هزار دادستان، شایست ناشایست و ارداویراف‌نامه) که منابع اصلی هنجارهای ازدواج در ایران باستان هستند، هیچ اشاره‌ای به آیینی با عنوان «عقد آریایی» نشده است.

· در متون ادبی کلاسیک مانند شاهنامه، آثار نظامی و ویس و رامین نیز تنها به توصیف جشن‌ها، بزم‌ها و تشریفات ازدواج پرداخته شده و از عقدی با این نام اثری نیست.

· در آثار فلسفی و اخلاقی دوران اسلامی (فارابی، ابن‌سینا، غزالی، خواجه نصیرالدین طوسی و…) نیز تمرکز بر «تدبیر منزل» و نقش‌های جنسیتی بوده و نامی از این آیین برده نشده است.

۲. ریشه واقعی «عقد آریایی»؛ واکنشی فرهنگی به سیاست‌های رسمی

به گفته این پژوهشگر، «عقد آریایی» پدیده‌ای معاصر (حدود یک دهه اخیر) است که در بستر زیر شکل گرفته:

· ناگفته ماندن فرهنگ پیش‌ازاسلامی در سیاست‌های رسمی فرهنگی.

· شکل‌گیری فرهنگ بدیل و کارناوالی در فضای مجازی و بازنمایی توسط سلبریتی‌ها از نیمه دهه ۷۰ به بعد.

· واکنش انتقادی مردم به انکار یا کم‌توجهی نسبت به بخشی از هویت تاریخی ایران (پیش از اسلام).

۳. نتیجه‌گیری نهایی:

«عقد آریایی» هیچ پشتوانه تاریخی و مکتوبی در منابع کهن ندارد و صرفاً یک پدیده نوظهور و واکنشی فرهنگی است که در پاسخ به خلأ موجود در بازنمایی رسمی از تاریخ ایران باستان، در فرهنگ مردمی و فضای مجازی شکل گرفته است. این آیین، بیشتر بازتابی از تنوع‌خواهی و چندصدایی هویت ایرانی در برابر رویکردهای یکدست‌ساز فرهنگی محسوب می‌شود تا میراثی احیا شده از دل تاریخ.

انتهای پیام/