به گزارش پایگاه خبری و رسانه‌ای حوزه‌های علمیه خواهران، سلام؛ لذت‌بخش‌ترین جایزه‌ و بهترین هدیه برای ارتباط است. سلام بلند، نشان از اعتمادبه‌نفس بالا و سلام آهسته، پیام ناامنی محیط برای کودک است. کودکی که اضطراب اجتماعی دارد، با سرزنش «چرا سلام نمی‌دهی؟» درمان نمی‌شود، فقط بیشتر می‌ترسد... «زهرا مجیدی» کارشناس ارشد روان‌شناسی بالینی و درمانگر کودک، از مسئله «سلام‌کردن» در کودکان می‌گوید.

اهمیت بلندی صدا و آغازگری در سلام کردن

با ورود به هر مکانی، میزان بلندی صدای سلام، موضوعی قابل‌تأمل است.آیا وقتی بدون حضور بچه‌ها وارد سوپرمارکت، یک جمع دوستانه، جمع فامیل یا حتی وارد محیط کار خود می‌شوید، اولین نفر شما هستید که سلام می‌دهید؟ آیا این سلام با صدای بلند ادا می‌شود؟ این رفتار، نخستین گامی است که کودکان از ما می‌آموزند و ما الگوی آنها هستیم. اگر سلام را آهسته بگوییم، ممکن است این پیام را منتقل کنیم که محیط، ناامن است. از سوی دیگر، اگر منتظر بمانیم تا دیگری سلام دهد و ما فقط پاسخ دهیم، یعنی ما شروع‌کننده سلام نیستیم و کودکان این الگو را از ما می‌گیرند.

رویکرد مناسب برای گروههای سنی مختلف

برای کودکانی که از سه سال به بالا وارد فضاهای جمعی می‌شوند، به‌ویژه دانش‌آموزان دبستانی، سلام و پاسخ به آن، فرصتی برای برقراری ارتباط اجتماعی است. برای کودکان خردسال‌تر، می‌توان روش‌های هیجان‌انگیزی مانند مسابقه در سلام‌کردن یا بلندتر گفتن سلام را به کار برد: «ببینم کی زودتر سلام می‌کنه؟ کی بلندتر سلام می کنه؟»...

نحوه برخورد با کودکانی که سلام نمی‌کنند

به‌طورکلی پیش از ورود به هر مکان، دو یا سه قانون ساده و متناسب با سن کودک بگذاریم؛ مثلاً برای کودکان سه- چهارساله قوانینی مانند سلام‌کردن، آرام صحبت‌کردن، درخواست برای رفتن به دستشویی و... .حالا در مورد قانون سلام، اگر کودکتان سلام کرد که چقدر عالی اما اگر سلام نکرد، می‌توان با ملایمت به او یادآوری کرد، اما از سرزنش یا بیان جملاتی مانند «چرا سلام نمی‌دی؟ بلد نیستی؟» یا «من هم به تو سلام نمی‌دم!» پرهیز شود و این فشارها به‌گونه‌ای مدیریت شود که به او آسیب نرساند.در این مواقع، چون هجمه به سمت بچه‌ها می‌آید، سعی کنید آن هجمه‌ها را طوری مدیریت کنید که به بچه‌ها نخورد. آنجا خودتان یک‌لحظه وارد شوید و در مورد بچه‌هایی که کوچک‌تر هستند، بگویید: « صبر کنید! یک‌کمی با محیط آشنا بشه، الان خدمتتون می‌رسه،تازه از خواب بلند شده، الان یک‌کمی گرسنشه و...» یعنی کودک را در پناه خودتان داشته باشید.سعی کنید حواس بچه را آن لحظه پرت کنید که خیلی این پیام‌ها را دریافت نکند. مثلاً: «مامان، بیا با همدیگر بریم یک چیزی بخوریم، آب می‌خواستی؟ بیا بریم آب بخوریم، بیا بریم دست‌هایمان را بشوییم.» به بهانه‌ای لحظه ورودتان به مهمانی را تغییر دهید.چون وقتی مدام می‌گویند: «چرا سلام‌دادن بلد نیستی؟ پس مهد و مدرسه‌ات چی به تو یاد داده؟ برم به معلمت بگم!» و مانند اینها، باعث می‌شود کودک توجه منفی دریافت کند و به‌تدریج رفتار نادرست را تکرار کند تا همچنان موردتوجه قرار گیرد. این مسئله در کودکان مضطرب یا دارای دشواری در تعاملات اجتماعی، تأثیر منفی بیشتری دارد و اضطرابشان را افزایش می‌دهد، زیرا آنها دوست دارند سلام بدهند اما نمی‌توانند.

راهکارهای عملی در لحظه ورود

نمی‌توان گفت کودکی که سلام نمی‌دهد، اختلال دارد اما به‌هرحال، سلام‌کردن در ابتدای واردشدن به جمع، پیش‌نیاز روابط اجتماعی است و برای برقراری ارتباط‌جمعی، دوست‌یابی و مقبولیت جمعی لازم است کودک آغازگر سلام باشد یا حداقل پاسخ سلام را بدهد.

استفاده از پاداش و اجتناب از مقایسه

برای تشویق، می‌توان از پاداش‌های کوچک مثل یک خوراکی کوچک یا یک فعالیت و بازی جذاب استفاده کرد، مثلاً گفت «اگر هنگام ورود بلند سلام کردی، یک اسمارتیز یا برچسبی که دوست داری به تو می‌دم ، می‌تونیم با هم کانگورو بشیم و دور خونه بپریم! و...» این پاداش‌ها موقتی هستند و ایجاد انگیزه می‌کنند و پس از مدتی که کودک به سلام‌کردن عادت کرد و لذت پاسخ شنیدن را تجربه کرد، حذف می‌شوند. همچنین باید از مقایسه کودکان در سلام‌کردن پرهیز کرد، زیرا این کار موجب تحقیر آنها می‌شود.

نقش بازی و نمایش در آموزش سلام کردن

در طول روز، می‌توان از طریق نمایش و بازی عروسکی، مانند ورود خرگوش یا شیر به جنگل و بلند سلام‌کردن آنها، اهمیت و مزایای سلام‌کردن را به کودکان آموزش داد و نشان داد که سلام‌کردن چقدر ویژگی‌های مثبت دارد و چگونه می‌تواند آغازگر ارتباط باشد.

کلام آخر

سلام‌کردن را نمی‌توان با دعوا و تشر به کودکان آموزش داد، بلکه نیازمند صبر، تمرین، و الگوسازی است تا کودکان بتوانند روابط اجتماعی خود را به‌درستی برقرار کنند.

انتهای پیام/