مدیر حوزههای علمیه خواهران کشور با تأکید بر ضرورت مواجهه فعال با تحولات فناورانه، شکاف نسلی و تغییرات فرهنگی، گفت: زیستبوم طلبگی در حوزههای علمیه خواهران باید با نگاهی جامع، آیندهپژوهانه و مسئلهمحور بازطراحی شود.
به گزارش پایگاه خبری و رسانهای حوزههای علمیه خواهران، حجتالاسلام والمسلمین علیزاده مدیر حوزههای علمیه خواهران کشور در دیدار با اساتید مدارس علمیه خواهران استان تهران گفت: در آغاز، باید خدا را عمیقاً سپاس بگویم و شکرگزار باشم که توفیق داد اشتیاق هشتماههام برای حضور در محضر اساتید مکرم، فاضل و فرهیخته امروز محقق شود. الحمدلله از محضر پرفضیلت شما بهرهمند شدم و از این جلسه فوقالعاده بسیار لذت بردم.
وی افزود: نکته اول این است که این کمترین و عزیزانی که تلاش کردهایم در تیممان حضور داشته باشند، از بن جان به ظرفیت عظیم حوزههای علمیه خواهران اعتقاد داریم و آن را ظرفیتی فوقالعاده، بینظیر و ویژه در مسیر انسانسازی، جامعهپردازی و تمدنسازی نوین اسلامی میدانیم.
مدیر حوزههای علمیه خواهران کشور خاطرنشان کرد: امام شهید بیش از ربع قرن پیش به قم تشریف بردند و فرمودند: «اگر حوزه به استقبال تحولات نرود، منزوی میشود.» این سخن نشان میدهد که اگر بخواهیم مجموعه عظیم خود را با حکمت سازمانی راهبری کنیم، باید به استقبال تحول برویم و از محافظهکاری نابجا بهصورت جدی پرهیز کنیم.
حجتالاسلام والمسلمین علیزاده تصریح کرد: ما نباید دچار توهّم و غرّهشدن شویم و نباید به ناامیدی گرفتار شویم. اگر دچار وهم شویم، درجا میزنیم و متوجه نمیشویم که وضعیتی در انتظار ماست و باید به سمت آن حرکت کنیم. از سوی دیگر، اگر جایگاه فعلی را بهترین موقعیت بدانیم، تلاش نمیکنیم و خود را نیازمند طرحی نو نمیبینیم؛ و اگر ناامید باشیم، آیندهای پیش رو نمیبینیم و دست و دلمان به کار نمیرود. بنابراین، این توازن میان خوف و رجا در امور صنفی و در مهندسی اجتماعی، حتماً باید سرلوحه کار ما باشد؛ وگرنه یا دچار ایستایی میشویم یا به انحراف، افراط و تفریط میافتیم.
وی عنوان کرد: ما اکنون در شرایطی بسیار خاص قرار داریم؛ شرایطی که در آن نظام دانایی در سطح جهان به چالش کشیده شده است. ابتدا گوگل این نظام را دگرگون کرد و سپس، در سطحی بسیار پیشرفتهتر و پیچیدهتر، هوش مصنوعی وارد میدان شد. کسانی که تجربه کار جدی با هوش مصنوعی داشتهاند، بهخوبی درک میکنند که به چالش کشیده شدن نظام دانایی چه معنایی دارد. افزون بر این، در آیندهای نزدیک، انسان سایبورگ نیز ظهور خواهد کرد؛ یعنی پیوند انسان و تراشه، بر پایه علوم همافزای شناختی.
مدیر حوزههای علمیه خواهران بیان کرد: ما سی سال پیش معنای «انفجار اطلاعات» و «انقلاب ارتباطات» را بهدرستی درک نمیکردیم. با ظهور شبکههای اجتماعی، تصویر روشنتری از این دگرگونی پیدا شد. موجی سهمگین آمد و بسیاری از هنجارهای ما را لرزاند؛ و امروز پسلرزهها و نشانههای آن را میبینیم و لمس میکنیم. این موجها بهسادگی میآیند و موجهای بعدی فناوری نیز در راهاند. فناوری خنثی و رها از نظام ارزشی نیست؛ با خود ارزشها را نیز وارد میکند. از همین رو، ما در شرایطی تاریخی و خاص قرار داریم. برای آنکه بتوانیم با تحولات سهمگینی که در حال وقوع است مقابله کنیم، به حجم عظیمی از فکر، انرژی، سرمایهگذاری، سازوکار، ساختار و فرایند نیاز داریم.
حجتالاسلام والمسلمین علیزاده با بیان اینکه مسئله بعدی، شکاف نسلی است، تأکید کرد: شکاف و انقطاع نسلی یک مسئله جهانی است. ما با یک جهش ارتباطی مواجهیم و همین امر، در شیوه تفکر و زیست، گسلی ایجاد کرده است. این گسل را چنین نامگذاری کردهاند: «والدین آنالوگ، فرزندان دیجیتال»؛ یعنی دو جهان متفاوت.
وی اظهار داشت: نکته بعدی، گذار از سلطه فرهنگهای منطقهای به سمت یکسانسازی ناشی از ابرفرهنگهای جهانی است. ما به ابرصنایع عظیم تولید فرهنگ در مقیاس جهانی گرفتار شدهایم؛ ابرصنایعی که فرهنگهای بومی را در هاضمهای نیرومند فرو میبرند و در آروارههای خود خرد و آسیاب میکنند. ما در فضایی از دوایر متحدالمرکز قرار گرفتهایم؛ بهعبارت دیگر، در یک سیستم پوستپیازی. ما در این نقطه ایستادهایم و پیرامون ما با ابرپدیدههای بسیار پرقدرت جهانی تنیده شده است. ذائقه انسان جدید در حال تغییر است و شبکههای اجتماعی در حال ذائقهسازیاند؛ بهگونهای که انسان امروز با حوصلهای بهشدت تنگ، به مصرف داده معتاد شده است: دادهزدگی و مصرف شدید دادهها، بدون تعقل و استنتاج، و بدون تفکر انتقادی و تفکر خلاق.
مدیر حوزههای علمیه خواهران کشور گفت: این سیستم یک برونداد دارد و یک درونداد؛ دروندادهایی که دارند میآیند و از این به بعد وارد حوزه میشوند. ورودیهای ما، به قول علوم تربیتیها، چه رفتار ورودیای دارند؟ با یکسری آدم مواجهیم که ذائقه فکری و ذائقه زیباییشناختیشان دستکاری و مهندسی شده است. فرهنگ بصری غالب شده است؛ با متن نمیتواند ارتباط بگیرد، حوصله متن را ندارد، حوصله فکر کردن را ندارد و فکر کردن را تمرین نکرده است. ما میخواهیم چنین فردی را بر اساس دانشهای عمیق الهیاتی تربیت کنیم. این، چالش آناتومی و ساختار شخصیتی ورودی جدید است.
حجتالاسلام والمسلمین علیزاده تأکید کرد: ما در فقدان طراحی و استقرار یک مدل کارآمد برای نظام حکمرانی فرهنگ، با چالشی بسیار جدی مواجهیم. ما فاقد نظام حکمرانی فرهنگی هستیم؛ نرمافزار آن را تهیه نکردهایم و در برخی لایهها و فازهای این کلانپروژه، این ابرپروژه که البته در آن توفیقاتی هم به دست آوردهایم، با اختلالات شدید در نظام اجرا روبهرو هستیم؛ در حسن اجرا و در مدیریت یکپارچه. لذا رهبری معظم چندین بار بهجد از اتاق فرمان و اتاق فکر بالادستی فرهنگ نظام، یعنی شورای عالی انقلاب فرهنگی، گلایه کردند که چه کار دارید میکنید؟
وی تصریح کرد: من به نظرم میرسد ما زیستبوم طلبگی را باید بازطراحی کنیم؛ نه فقط برنامه درسی، بلکه یک اکوسیستم. این را باید کلاً بازطراحی و بهروزرسانی کنیم. این زیستبوم دارای بنمایههای بسیار عمیق، بسیار پربرکت و راهبردی است که به هیچ عنوان نباید آنها را فراموش کنیم، دستکم بگیریم و خدای ناکرده در آن مؤلفههای رکنی و بنیادی دچار استحاله شویم. اما باید با خلاقیت، با آیندهپژوهی، با نگاه عمیق مسئلهمحور، با یک خودارزیابی و خودارزشیابی دقیق سازمانی، و با خودآگاهی، برگردیم و یک بازآرایی انجام دهیم. ما به این امر بهشدت نیاز داریم؛ نه فقط در برنامه درسی، نه فقط در بحث تربیت استاد، نه فقط در بحث زیرساختهای فیزیکی و کالبدی و تجهیزات کتاب؛ نه، بلکه با یک نگاه ۳۶۰ درجه. ما باید یک سازمان یادگیرنده باشیم.
مدیر حوزههای علمیه خواهران کشور ادامه داد: یک اتفاق عظیم و عجیب شکل گرفته است. ما امسال وارد بیستونهمین سالِ شکلگیری مرکز مدیریت حوزههای علمیه خواهران میشویم. ما در این مدت به عددِ محیرالعقول ۵۰۰ مدرسه رسیدهایم و در کنار آن، تأسیس، پایهگذاری، ریلگذاری، قانوننویسی، فرایندنویسی، تربیت استاد و شکلدهی زیستبوم اولیه را نیز محقق کردهایم. مسیری که پشت سر گذاشتهایم، با سرعتی محیرالعقول پیش آمده است. اجحاف است که دچار خودکمبینی شویم؛ اجحاف است که در سرزنشِ خود دچار افراط شویم؛ و اجحاف است که نبینیم چه عظمت بزرگی را ـ به برکتِ مفهومی مهم در فرهنگ الهیاتی ما ـ خلق کردهایم. ما میگوییم چه چیزی برکت میآورد؟ کار مخلصانه. کار مخلصانه برکت میآورد. دستهای پرتوان، بازوهای ستبر، اندیشه نورانی و قلب باصفای ملکوتی دستاندرکاران این نهاد مقدس بودند که مرارتها را به جان خریدند.
حجتالاسلام والمسلمین علیزاده گفت: سطح دو را به سه بخش در سطح دو تقسیم کردیم و سه برنامه برای آن در نظر گرفتیم. برای بحث تبلیغ، یک دوره تخصصیِ سطح ۲ در ترویج معارف اسلامی را ـ ۱۵۰، حدود ۸ واحد ـ دیدیم و یک بسته قابل توجه از مهارتهای تبلیغی نیز پیشبینی کردیم. در بحث رشتهها نیز فرایند گرایشی کردن را آغاز کردیم. ۱۶۸ واحد گرایشی را دیدیم و فرایند تصویب آن در شورای سیاستگذاری به پایان رسید. برای کسانی که نه میخواهند متخصص آکادمیک شوند، به قول امروزیها یک محقق تراز اول یا یک مدرس برجسته باشند، و نه حس و حال تبلیغ و کنشگری فرهنگی دارند، یک بسته سوم نیز در نظر گرفتیم. حضرت آقا فرمودند توسعه کمی؛ سعی کنید تا میتوانید جذب گسترده داشته باشید. برای کسانی که میخواهند آن مراتب معارفالله و آن شمیم معنویت حوزهها را تجربه کنند، برای اینها نیز با مراتبی کمتر، به اصطلاح با حجم درست و طول سنوات، دوباره بسته دیگری طراحی کردیم.
وی در پایان بیان کرد: در حوزه مسائل تبلیغی، یک اقدام بسیار جدی را دنبال میکنیم: خالصسازی معاونت فرهنگی ـ تبلیغی، بهمنظور ورود تخصصیتر و تفصیلیتر به عرصههای تبلیغ مجازی، رسانهای، بینالمللی و تبلیغ تخصصی کودک و نوجوان. همچنین یک معاونت جدید در حال تأسیس است: معاونت اخلاق، تربیت و سبک زندگی.
انتهای پیام/
نظر شما