مدیر حوزههای علمیه خواهران کشور گفت: حوزههای علمیه خواهران، بهعنوان یکی از مهمترین ظرفیتهای فرهنگی و تربیتی کشور، نقشی راهبردی در هدایت فکری و اجتماعی جامعه بر عهده دارند.
به گزارش پایگاه خبری و رسانهای حوزههای علمیه خواهران، حجتالاسلام والمسلمین علیزاده مدیر حوزههای علمیه خواهران کشور در دومین اجلاس مدیران مدارس علمیه خواهران استان تهران، گفت: تهران حامل دو سنت بسیار مهم است سنتی معنوی که از مرحوم آیتالله شیخ مرتضی زاهد و هممسلکان ایشان آغاز شد، با حضور بزرگانی چون مرحوم آیتالله مقدس و مشکوری استمرار یافت و به چهرههایی در حوزه تعلیم و تربیت رسید که صاحب سبک بودند؛ از جمله مرحوم آقای مجتهدی(رحمةاللهعلیه) و عارفانی چون آیتالله العظمی شاهآبادی، استاد مرحوم حضرت امام، بنیانگذار کبیر انقلاب اسلامی(رحمةاللهعلیه).
وی افزود: در کنار این سنت، که سنتی اخلاقیـمعنوی، قوی، متقن، جدی و پایدار است و با این انسجام، عقبه، حجم، پیوستاری و تربیت نسلبهنسل، تا حدی در کشور کمنظیر و بیبدیل است، سنت دیگری نیز در تهران داریم که به سبب پایتخت بودن آن، با مجاهدان بزرگی چون مدرس، شیخ فضلالله و چهرههایی در طراز آیتالله کاشانی آغاز شد و امتداد یافت تا به جریانی اجتماعی ـ تمدنی مانند فدائیان اسلام رسید. این نیز جریانی با سابقهای جدی است که رویکرد اصلاح ساختاری و نگاه تحولی اجتماعی را تا افق تمدنی دنبال میکند.
مدیر حوزههای علمیه خواهران کشور خاطرنشان کرد: این سنتها در کنار یکدیگر به هم پیوستند و درهم تنیدند تا وجود بینظیر روح خدا در کالبد زمان، یعنی روحالله خمینی بزرگ، ظهور کرد؛ شخصیتی که در مکتب شاهآبادی گرانقدر پرورش یافت و با نظر به الگو و مشی مدرس، با آن طهارت روح عظیم و بینظیر و با تکیه بر تزکیه و توجه معنوی به عالم بالا، نهضتی عظیم را آغاز کرد و توانست تحولی بزرگ در مقیاس تمدنی رقم بزند و دورانساز شود و در غرب آسیا و جهان معاصر فصلی جدید بگشاید. این جریان چنان استمرار یافت که میشل فوکو، اندیشمندی که از او بهعنوان یکی از چهرههای شاخص پستمدرنیسم یاد میشود، وقتی در سال ۱۳۵۸ به ایران آمد، ایران را «روح یک دنیای بیروح» نامید. این تعبیر از آن رو بود که آن نفس قدسی، در نظام امامت، چنان در امت دمیده شد که حتی ناظری از آن سوی جهان نیز بنبست مدرنیسم را در برابر این حقیقت احساس کرد.
حجتالاسلام والمسلمین علیزاده عنوان کرد: پس از آن، شاگرد ممتاز آن مکتب، امام شهید و قائد عظیمالشأن، با صلابت و اقتدار، و بدون سستی قریب به چهار دهه این مسیر نورانی و کهکشانی را سکانداری کرد و بیآنکه به چپ یا راست منحرف شود آن مختصات فکری را تداوم بخشید.امروز نیز رهبر سوم ما، فقیهی بصیر و زمانشناس، به معنای واقعی کلمه شجاع و متقی، نه فقط در لفظ، بلکه در عمل، سکان این نظام را به دست گرفته و حرکت در مسیری که ایشان میفرمایند، انشاءالله ما را به قله خواهد رساند.
وی بیان کرد: متقدم و متأخر، خلاصه، لاحق نخواهد بود؛ اینها دچار انحراف خواهند شد.هر کس از امامِ امت، که به فرموده حدیث شریف، امامت محور امت، بلکه نخ تسبیح امت است، یک قدم جلو یا عقب برود، به هر ترتیب، طبق حدیث شریف، در مَضَلّه افتاده است: اَلْیَمِینُ وَالشِّمَالُ مَضَلَّةٌ وَالطَّرِیقُ الْوُسْطَی هِیَ الْجَادَّةُ.
مدیر حوزههای علمیه خواهران کشور تأکید کرد: افتخار ما این است که با یک بلوغ اجتماعی، به آن تعهد و ولایتمداری رسیدهایم و پای آن میایستیم. هر کسی بخواهد ساز مخالف بزند، از امام دلسوزتر جلوه کند و راه افراط را طی کند، یا بخواهد پشت امام را خالی کند و ژست روشنفکری بگیرد و از امام عقب بماند، باعث آسیبدیدن آرمانهای انقلاب میشود. انشاءالله خداوند ما را بر این آرمانها پایدار بدارد.
وی بیان داشت: تهران حامل دو سنت بسیار مهم است؛ دو سنتی که از ارکان و پایههای اصلی تمدنسازی بهشمار میآیند؛ تمدنی از جنسی متفاوت، تمدنی انسانی و عمیقاً آسمانی. لذا از حوزههای علمیه خواهران استان واقعاً انتظار متفاوتی میرود، آن هم بهحق و بهجا؛ یعنی حوزههای علمیه خواهران باید خود الگو باشند و خود، مصداق حوزه سرآمد و پیشرو بهشمار آید. این سخن گزافاندیشی نیست؛ بلکه ناظر به وضعی است که باید باشد.
حجتالاسلام والمسلمین علیزاده گفت: من در باب تحول سازمانی و تحول نرمافزاری و مغزافزاری در مورد تهران اصرار بیشتری دارم؛ نه اینکه بخواهیم هیچ گوشهای از میهن اسلامی و ظرفیتهایش را نادیده بگیریم یا کماهمیت بشماریم، اما از هر کس به اندازه خودش توقع میرود. معناداری حضور حوزههای علمیه خواهران در کنار امالقرای نظام حکمرانی جمهوری اسلامی، و نیز وجود ظرفیتهای بسیار گسترده و متراکم در پایتخت که جاهای دیگر از آن محروماند و به علاوه وارث آن سنت بودن، نوع نگاه ما را به مدارس استان تهران متفاوت میکند.
وی ادامه داد: معمار کبیر انقلاب اسلامی، رحمتالله علیه، با آن نگاه بلند آسمانی و بصیرت الهی، در سالهای ۵۸ فرمودند که زنان پیشتاز این نهضتاند و بانوان در این نهضت بر آقایان مقدماند. همچنین بیانات جالب و متعددی درباره نقش بیبدیل، سرنوشتساز و تعیینکننده بانوان گرامی ما در این تحول بزرگ چارچوبها و بنیانهای فکری و اجتماعی که بهوسیله انقلاب اسلامی رقم خورد، بیان شد. دشمنان ما نیز چند سال پیش، از طریق اندیشکدهها و پژوهشکدههایشان و با پیگیری مطالعات متعدد و اجرای پروژههای مختلف، به همین صورتبندی و فرمول رسیدند که زنان ما پیشران تمام تغییرات مهم فرهنگی و اجتماعی هستند. در مقوله بسیار پراهمیت سبک زندگی نیز واقعاً همینگونه است.
مدیر حوزههای علمیه خواهران ادامه داد: زنان و بانوان، پیشروِ تحولات سبک زندگیاند. سبک زندگی نقطه ثقل است که تغییرات خلقوخویی، باورسازیها، عادتوارهها و رفتارسازیها در آنجا شکل میگیرد. حاصل این مطالعات و تحقیقات، آن است که برای آنچه آنان در افکار واهی و خیال خام خود «رژیمچنج»؛ یعنی سرنگونی نظام مقدس جمهوری اسلامی، مینامند، نوک پیکان تغییرات را بر بانوان متمرکز میکنند و سخن خود را در قالب شعار «زن، زندگی، آزادی» صورتبندی میکنند.
حجتالاسلام والمسلمین علیزاده تأکید کرد: امام ما با آن نگاه بلند آسمانی و آن بصیرت ملکوتیاش، در سال ۵۸ این را فهمید. در واقع، نکته کاملاً روشن این است: امروز هر کس بتواند در حوزه اندیشه بانوان و جهتبخشی به افکار آنان، نظام اولویتهای بانوان و نظام تصمیمسازی و تصمیمگیری آنان دست برتر داشته باشد و ابتکار عمل را به دست گیرد و این اتفاق را رقم بزند، در حقیقت کلیت سرنوشت نظام جمهوری اسلامی را در دست میگیرد. دوست و دشمن در اینجا اجماع مرکب دارند. این موضوع قابل تردید نیست و جای تغییر و شک ندارد. در مقابل آنان، اردوگاه حق نقاط قوتی دارد؛ آنان ابزارهای خود را دارند و ما نیز ابزارهای خود را داریم.
وی گفت: من بر این باورم که یکی از مهمترین و ویژهترین ظرفیتهای ما، ظرفیت عظیم و بینظیر نهاد مقدس تعلیم و تربیت حوزههای علمیه خواهران کشور است؛ نهادی که رشد و استقرار آن طی سه دهه گذشته، امری شببهکرامت و شبهاعجازآمیز است. این میزان رشد، شبکهسازی، سازماندهی، نهادسازی، استقرار و تثبیت، در کمتر از سه دهه، امری اعجازآمیز و شبهکرامت است. چیزی بوده که تحقق یافته است؛ یک پایه و مایهای در کار بوده که این اتفاق بر آن استوار شده است. این امر به ظرفیتهای بسیار بزرگ، زلالی، مجاهدت و اخلاص عدهای بازمیگردد که خود را صرف این نهاد کردند و عمر گذاشتند.
مدیر حوزههای علمیه خواهران کشور افزود: اتفاق بسیار مبارکی افتاده است؛ اتفاقی بسیار ارزشمند و فرصتساز. لکن اینکه ما نتوانیم یا نخواهیم ناکارآمدیها و کاستیها را علاج کنیم، البته قابل قبول نیست. قطعاً و قطعاً ما مکلفیم که شبانهروز دل در گرو تعالی این نهاد مقدس داشته باشیم و لحظهبهلحظه برای آن برنامهریزی کنیم؛ لحظهبهلحظه برای آن مجاهدت کنیم؛ کوتاه نیاییم؛ دچار رودربایستی نشویم؛ و گرفتار معادلات و محاسبات نابجای برخاسته از انحراف از معیارهای الهی نیز نشویم. افسران ارشدِ طراح مجاهدان حاضر در پشت لانچرهای فرهنگی، جز امثال این جمع، کسان دیگری نیستند. حقیقتاً وقتی مقایسه میکنیم، بهنحو معناداری میبینیم امکان سرمایهگذاری، نویدبخشی و فرصتآفرینی ـ متناسب با مأموریتی که برای بانوان داریم ـ جز در حوزههای علمیه خواهران چندان فراهم نیست؛ بنابراین، ما نمیتوانیم به جای دیگری امید چندانی داشته باشیم. من بر این باورم که راهبردیترین سنگر اینجاست. اگر چنین باشد، وظیفهٔ ما بسیار بسیار سخت است.
حجتالاسلام والمسلمین علیزاده عنوان کرد: حقیقتاً نعمت، نعمتی بسیار بزرگ است؛ فرصت، فرصتی بسیار بینظیر است؛ سنگر، سنگری استراتژیک است؛ خط مقدم است. فکر میکنم اینجا تنگه اُحد است؛ یعنی اگر آنان میگویند جایی که ما سرمایهگذاری کنیم جواب میدهد «زن، زندگی، آزادی» است، منظورشان بانوان است. آنکه میتواند خط را نگه دارد، مدارس حوزههای علمیهٔ خواهران است.
وی گفت: ما در جایگاهی بالادستی نسبت به حوزه علمیه خواهران، نهادی به نام شورای سیاستگذاری داریم؛ همانطور که مستحضرید، حوزه علمیه برادران شورای عالیِ حوزهها را دارد و ما نیز شورای سیاستگذاری داریم.
مدیر حوزههای علمیه خواهران کشور ادامه داد: به یاد داریم رهبر معظم انقلاب فرمودند که حوزهها اگر به استقبال تحول نروند، منزوی میشوند و تحولات، حوزه را درخواهد نوردید. این مرد حکیم و بصیر این زنگ هشدار را چه زمانی به صدا درآورد؟ حدود ربع قرن پیش. حضرت امام (رحمتالله علیه) نیز در منشور روحانیت فرمودند: «روحانیت در اینجا زن و مرد ندارد؛ نظام روحانیت شیعه همواره باید چند گام از زمان جلوتر باشد؛ نبض زمان را در اختیار داشته باشد؛ نگاهی آیندهپژوهانه داشته باشد؛ زودتر به استقبال فهم نیازها برود و برای آن تدبیر، نقشه راه و راهبرد داشته باشد؛ و متناسب با راهبردها، نظام ساختاری و فرایندی را بازطراحی کند.
حجتالاسلام والمسلمین علیزاده خاطرنشان کرد: ما در خدمت شما هستیم و با تیمی که در اختیار داریم، کار را پیش میبریم؛ چند کار را نیز همزمان با هم پیش میبریم. یکی از دغدغههای بسیار مهم، حوزههای علمیه خواهران است؛ بهویژه ضعف بنیه مالی و وضعیتِ حوزههای علمیهٔ خواهران. این ضعف بسیار جدی است، نشانههای آن آشکار است و آسیب میزند.
وی تأکید کرد: نکته دوم حدود ۴۰ روز از آمدنم گذشته بود که بر برنامه درسی متمرکز شدم. یک کار سنگین حدوداً پنجاهروزه انجام دادیم. بررسی کردیم و دیدیم یک کار آماری-تحلیلی انجام شده است. پرسش این بود که چرا به این نتیجه رسیدهایم و چرا درصد ریزش خواهران بالاست. با وجود آنکه از یک سو خوشحال و مفتخریم که میزان جذب در سالهای گذشته حدود ۲۴ و ۲۷ درصد نسبت به سنوات قبل افزایش داشته و نسبت به برادران نیز بیش از سه برابر رشد داشتهایم، با این حال چرا ریزش بالاست؟ به لحاظ آماری، فقط ۳۵ درصد طلبههای ما به سطح ۳ راه پیدا میکنند؛ یعنی ۶۵ درصد طلبهها از ادامه تحصیل در سطوح عالی بازمیمانند.
مدیر حوزههای علمیه خواهران گفت: یک کار تحقیقی صورت گرفته بود: ابتدا پیمایش انجام شده بود، سپس مصاحبهٔ عمیق، و بعد نیز روش تحلیل در نظر گرفته شده بود. من این را با دقت خواندم و با کارشناسان صحبت کردم. یکی از نکاتی که باعث این ریزش میشد، این بود که طلبهها در ابتدای ورود به حوزه، به آنچه دنبالش هستند نمیرسند. اگر بخواهیم این را کمی بازتر توضیح دهیم، منظور این است که فرد با انگیزهای وارد حوزه میشود و در خود این ظرفیت را میبیند که یک مربی قرآن درجهیک، فعال و موفق شود، اما باید کلی درس دیگر هم بخواند. فرد دیگری میخواهد خود را در قامت یک پیشکسوت و مدرس برجسته تراز اول ببیند. دیگری خود را محقق میبیند، اما احساس میکند این برنامه درسی او را در مسیر تربیت محقق، درست هدایت نمیکند. یکی هم فقط میخواهد از فضای معنویت و فضای معطر حوزه بهره ببرد. افزون بر این، زمان فارغالتحصیلی و دانشآموختگی نیز بسیار طولانی است.
حجتالاسلام والمسلمین علیزاده عنوان کرد: در اینجا سه برنامه درسی سطح ۲ را از هم تفکیک کردیم و به شورای سیاستگذاری بردیم. یکی از این برنامهها، برنامه درسی گرایشی است. در این برنامه، تعداد واحدها از ۱۹۰ واحد کاهش یافت و به ۱۶۸ واحد رسید؛ بهگونهای که در دو یا سه نیمسال پایانی، طلبهها دروس تخصصی را میخوانند. همچنین با استعدادسنجی و هدایت تحصیلی، طلاب را به سمت انتخابِ گرایشهای متناسب با درک، استعداد و علاقهشان هدایت میکنیم. دومین برنامهٔ درسیای که طراحی کردیم، «ترویج معارف اسلامی» بود. رویکرد این برنامه دقیقاً تربیتِ مولد و تربیت کنشگر فرهنگی است. این برنامه چک برای کسی که افق آینده خود را در قامت یک محقق تراز اول یا یک مدرس برجسته میبیند، مناسب نیست؛ اما برای کسی مناسب است که میخواهد مبلغ معارف دینی در رسانههای مدرن باشد و در فضای مجازی فعالیت کند
وی ادامه داد: همچنین یک مجموعه ۱۳۲ واحدی برای آن دسته از بانوان پیشبینی کردیم که بنا بر فرمایش حضرت آقا، حوزه علمیه خواهران باید حجم وسیعتری از آنان را پوشش دهد و جذبشان بهمراتب بیش از این افزایش یابد؛ یعنی افرادی که نه از نظر انگیزشی و نه از نظر توانشهای فردی، علاقهمند و مستعد فعالیت تبلیغی هستند و قصد ندارند مدرس شوند.
مدیر حوزههای علمیه خواهران کشور بیان کرد: در برنامهٔ درسی، منظومه فکری امامین انقلاب و نیز مهارتهای تحلیل سیاسی را گنجاندیم. همچنین شش سرفصلِ سبک زندگی و مجموعهای از مباحث کاربردی و مهارتیِ انضمامی اضافه شد تا آموزشها برای ایفای نقشهای متناسب با بانوان، جذابتر، مفیدتر و مؤثرتر شود. برای اولین بار، در زمستان، احکام تبلیغ مبلغان را خودمان صادر کردیم و حقالتبلیغشان را نیز خودمان واریز کردیم. نکتهای که در چند جا گفتهام این است که تثبیت استقلال هویت حوزه علمیه خواهران، دستور کار ماست. به عنایت الهی، بنا داریم توجه جدی به تربیت، سبک زندگی و اخلاق را در دستور کار قرار دهیم و در اینباره گفتوگوهای اولیه را با شورای سیاستگذاری انجام دادهایم.
حجتالاسلام والمسلمین علیزاده خاطرنشان کرد: بحث ما فرایند تربیت و سازوکارهای تقویت برنامهریزی تربیتی در حوزههای اخلاقی، اعتقادی و معنوی است؛ تا جایی که حتی رسیدگی به تربیت بدنی را هم شامل میشود. بالاخره ما در یک منظومه بههمپیوسته زندگی میکنیم. اگر از نظر بدنی برنامه و توجه نداشته باشیم، بچههای ما خمود میشوند، مریض میشوند و ضعیف میشوند؛ و در برابر بار سنگین مادری، همسری، مجاهدت در میدان و مطالعه کم میآورند. بهویژه برای ورودیهای جدیدمان هم باید بیشتر فکر کنیم؛ چون هرچه میگذرد، ذائقهشان متفاوتتر میشود و با نسل دیگری روبهرو هستیم. بنابراین باید هم برای نشاط روحیشان و هم برای سلامت بدنیشان برنامه داشته باشیم. لذا ساحتهای تربیتی را در آن منظومه، تا تربیت بدنی، مدنظر داریم.
انتهای پیام/
نظر شما