کوثر/ مدیر مدرسه علمیه الزهرا (س) ماهان با تأکید بر اینکه ایام فاطمیه نباید صرفاً به عزاداریِ بدون درک معنا تبدیل شود، پنج محور علمی و کاربردی را برای جذب جوانان پیشنهاد کرد و گفت: بهرهگیری از رویکرد پرسشهای زندگیمحور، بهترین روش برای انتقال پیامهای فاطمی به نسل امروز است.
خانم پورمجیدی، مدیر مدرسه علمیه الزهرا(س) ماهان در گفتوگو با خبرنگار پایگاه خبری تحلیلی کوثر در کرمان، با اشاره به ضرورت برگزاری برنامههای علمی و اثرگذار در ایام فاطمیه گفت: قرآن کریم معیار سخن مؤثر را «قولاً سدیداً»؛ یعنی سخن استوار و بر پایه حقیقت میداند: «یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَقُولُوا قَوْلًا سَدِیدًا» رسالت پیامبر(ص) نیز بر این پایه استوار است که ایشان با کلام خود، جایگاهها را ارتقا میدهند: «یزِیدُ بَعْضَهُمْ عَلَی بَعْضٍ دَرَجَاتٍ»همچنین خداوند در سوره طه میفرماید«وَقُل رَّبِّ زِدْنِی عِلْمًا»
وی افزود: ایام فاطمیه نباید صرفاً به عزاداریِ بدون درک معنا تبدیل شود؛ چرا که علم بدون عمل و آگاهی، ثمرهای ندارد. در راستای رسیدن به این آگاهی عمیق، پنج محور پیشنهادی برای برگزاری سلسلهجلسات و کارگاهها ارائه میشود که نخستین آن، بررسی جایگاه بینظیر حضرت صدیقه کبری(س) و جایگاه والای ایشان در آیات قرآن کریم، از جمله «إِنَّ اللَّهَ یُبَشِّرُکِ بِکَلِمَةٍ مِّنْهُ» و تحلیل روایت پیامبر(ص) درباره پیوند محبوبیت ایشان با رضایت الهی است: «فاطمة بَضْعةٌ مِنِّی، فَمَنْ أَغْضَبَهَا أَغْضَبَنِی» (کافی، ج۲، ص۴۵۹؛ مشابه در صحیح بخاری). این محور به جوان میگوید که چرا شخصیت ایشان یک ضرورت برای جهان است.
فدک؛ کلاس درس «دفاع از حق و ایستادگی مدنی» در برابر بیعدالتی
خانم پورمجیدی ادامه داد: محور دوم، جریان فدک است؛ ماجرایی که برای جوان امروز صرفاً بحث یک زمین نیست، بلکه کلاس درس «دفاع از حق و ایستادگی مدنی» به شمار میرود. با روایت «أَنَا عَلَی ظِلِّ شَعَرِ فَاطِمَةَ مَا أَنَا عَلَی ظِلِّ السَّمَاءِ» (امالی شیخ صدوق، ص۵۱) میآموزیم چگونه میتوان با اقتدار، حق را مطالبه کرد. این سرفصل، هنر ایستادگی در برابر بیعدالتی را به جوان میآموزد.
مدیر مدرسه علمیه الزهرا(س) ماهان، سومین محور را بررسی سبک زندگی حضرت فاطمه(س) دانست و گفت: در این بخش میتوان از ایثار و بخشندگی ایشان، مطابق سوره انسان، آیات ۷ تا ۱۰ که درباره اهلبیت(ع) نازل شده است، یاد کرد: «وَیُطْعِمُونَ الطَّعَامَ عَلَی حُبِّهِ» (کافی، ج۱، ص۲۹۵). همچنین مدیریت هوشمندانه خانه قابل بررسی است. این محور، الگویی مستقیم برای سبک زندگی جوان امروز است تا بیاموزد چگونه در دنیای مصرفگرایی، با سادگی و مسئولیتپذیری، انسانی متعالی باشد.
وی با اشاره به محور چهارم بیان کرد: بررسی تقابل میان تفکرات بسته یا تحجر و شخصیت پویا و زنده حضرت فاطمه(س)، موضوع این بخش است. پیام امروزی فاطمیه در همین میان نهفته است؛ یعنی حرکت به سوی «انسان کامل» بر اساس جایگاه ایشان که در حدیث «فَاطِمَةُ سَیِّدَةُ نِسَاءِ أَهْلِ الْجَنَّة» (کافی، ج۱، ص۴۵۹) و کلام حکیمانه امام خمینی(ره) در بحث «عالم ربانی» تجلی یافته است.
خانم پورمجیدی، پنجمین محور را روایتگری پیشرفته، جدید و بدیع عنوان کرد و گفت: به جای گزارش صرف جزئیات، پیشنهاد میشود پادکستهایی با عنوان «داغ و شهادت عظیم» تولید شود. با تکیه بر منابع معتبری مثل (کافی، ج۱، ص۴۶۴)، تمرکز اصلی باید بر این پرسش باشد که «شهادت جانسوز، حضرت چه درسی برای زندگی امروز ما دارد؟»؛ نکته اجرایی در این زمینه، تغییر از روایتگری صرف به سمت تحلیل پیام است.
وی درباره شیوه جذب نوجوانان و نسل جدید گفت: موفقترین روش برای درگیر کردن ذهن آنها، تبدیل هر سرفصل به یک «پرسش زندگیمحور» و سوق دادن غیرمستقیم آنان به وارد عمل شدن است. برای نمونه، به جای «حقخواهی» بپرسید: «در دوستیها یا محیط کار، چطور حقطلب باشیم اما با ادب و استدلال؟» و به جای «خطبه فدکیه» بپرسید: «چطور میتوانیم مثل حضرت، در سخنوری و گفتگو، از استدلالهای مستدل استفاده کنیم؟» در انتها نیز با توجه به پاسخهای جوانان به پرسشهای حقخواهی، خطبه فدکیه و موضوعات دیگر بپردازیم.
سبک زندگی فاطمی؛ مدیریت هوشمندانه امیال در عصر مصرفگرایی
خانم پورمجیدی در ادامه به تبیین چگونگی بهرهگیری از آموزههای حضرت زهرا(س) برای ارائه یک «سبک زندگی فاطمی» از جمله سادهزیستی، ایثار و حمایت از ولایت پرداخت تأکید کرد: برای اینکه این سبک زندگی برای نسل امروز ملموس و اثرگذار باشد، نباید آن را صرفاً یک الگوی تاریخی دانست، بلکه باید آن را به عنوان یک «استراتژی هوشمندانه برای زندگی با عزت» معرفی کرد.
مدیر مدرسه علمیه الزهرا(س) ماهان در محور نخست، سادهزیستی را به عنوان «مدیریت هوشمندانه امیال» (زهد اختیاری، نه فقر اجباری) مطرح کرد و افزود: در دنیای امروز که با بمباران تبلیغاتی و وسوسه خرید مداوم روبرو هستیم، سادهزیستی فاطمی راه نجات است.
وی با استناد به آیه «وَمَا خَلَقْتُ الْجِنَّ وَالْإِنسَ إِلَّا لِیَعْبُدُونِ» بیان کرد: سادهزیستی ابزاری برای رسیدن به عبادت خالص است؛ یعنی قدرت مدیریت بر لذتها.
خانم پورمجیدی با اشاره به الگوی رفتاری حضرت که با وجود خدمت به فقرا و گاه بسنده کردن به نان و آب (اسرارالمحجة، ابوالبختری هلال بن یساف)، این رفتار را نه از روی ناچاری، بلکه به عنوان یک «سادهزیستی آگاهانه» برای مهار کردن هوسها انجام میداد، افزود: این یعنی من مالک داراییهایم هستم، نه اینکه داراییها مالک من باشند.
وی مفهوم ایثار را «فراتر از بخشش» و به معنای «ایجاد امنیت اجتماعی و روانی» تعریف و بیان کرد: ایثار در سبک زندگی فاطمی، یعنی گذشتن از «منِ خودمحور» برای رسیدن به «ما» و در دنیایی که فردگرایی به اوج رسیده، ایثار داروی تنهایی و بیرحمی است.
خانم پورمجیدی با استناد به آیه «وَیُطْعِمُونَ الطَّعَامَ عَلَیٰ حُبِّهِ مِسْکِینًا وَیَتِیمًا وَأَسِیرًا» (انسان، ۸) و با ارجاع به روایت سماک حارثی از امام صادق(ع) در کافی (ج۱، ص۲۹۵)، نمونهی ایثار اهلبیت(ع) را برجسته کرد. وی افزود برای جوان امروز، ایثار یعنی یادگیری اینکه چگونه در محیط خانواده و جامعه، از حق خود برای تقویت پیوندهای انسانی و رسیدن به خیر جمعی، گذشت کنیم.
ولایتمداری؛ قطبنمای هدایت در تلاطم افکار و انتخابهای نسل امروز
مدیر مدرسه علمیه الزهرا(س) ماهان در محور سوم، ولایتمداری را به عنوان «انتخاب معیار برای تصمیمات بزرگ» معرفی کرد و گفت: ولایت در سبک زندگی فاطمی، یعنی داشتن یک «قطبنما» برای حرکت در مسیر زندگی، چرا که بدون ولایت، انسان در میان تلاطم افکار مختلف سرگردان میماند. وی با تکیه بر پیامهای حیاتی غدیر «مَنْ کُنْتُ مَوْلَاهُ فَعَلِیٌّ مَوْلَاهُ» (سنن ترمذی، ج۲، ص۲۹۷) و حدیث ثقلین «إِنِّی تَارِکٌ فِیکُمُ الثَّقَلَیْنِ: کِتَابَ اللَّهِ وَعِتْرَتِی» (صحیح مسلم؛ کافی، ج۱، ص۵۱)، تأکید کرد که ولایت به عنوان ضامن هدایت معرفی میشود.
وی یادآوری کرد: حضرت زهرا(س) با حضور در خطبه فدکیه و دفاع از امیرالمؤمنین(ع)، نمونهی بارز حامیِ ولایت بودند. برای جوان امروز، ولایتمداری به معنای داشتن هوشیاری در انتخابها و وفاداری به معیار اصلی در تمام ابعاد زندگی است؛ از انتخاب دوست و همسر گرفته تا حمایت از نایب امام زمان (عج) و ولی فقیه که جامع شرایط جامعه است.
خانم پورمجیدی بیان داشت: با پیوند این سه محور، میتوان به جوانان نشان داد که سبک زندگی فاطمی، پاسخی است به نقدِ بیتقوایی و دلبستگی به دنیای فریبنده («الْحَیَاةُ الدُّنْیَا مَتَاعُ الْغُرُورِ» سادهزیستی به معنای نترسیدن از فشارهای تبلیغاتی مصرفگرایی و تبرّج و در عوض حمایت از عزت نفس و تولید ملی است.
وی افزود: ایثار یعنی گذشت و بخشش در خانواده و جامعه، بهویژه در شرایط اقتصادی حساس کنونی، و ولایت نیز یعنی داشتن هوشیاری در انتخابها و وفاداری به معیار اصلی در تمام ابعاد زندگی.
گذار از تجمع مسجد به «طبیب دوار»؛ الزامات تبلیغ مجازی و محلهمحوری دیجیتال
مدیر مدرسه علمیه الزهرا(س) ماهان، در پاسخ به پرسش درباره رسالت و توانمندیهای مبلغان در مواجهه با چالشهای فضای مجازی در ایام فاطمیه، تأکید کرد: امروز نیاز به یک تغییر پارادایم و رفتاری بنیادین در شیوه تبلیغ وجود دارد.
وی یادآوری کرد: در ایام فاطمیه با فضای جدیدی روبرو هستیم که در آن «گوشی هوشمند» به معبد اصلی بسیاری از جوانان تبدیل شده است؛ لذا رسالت مبلّغ فراتر از حضور در مساجد است و باید به سمت «تبلیغ مجازی» یا همان «محلهمحوری دیجیتال» حرکت کرد.
خانم پورمجیدی با اشاره به حدیث نبوی «المسجد بیت کل تقی»، تأکید کرد: رسالت اصلی مبلغان، خارج کردن دین از لایههای سنتی و تبدیل آن به بخشی از «زندگی» و «هویت» جوانان امروزی است.
خانم پورمجیدی با طرح یک پرسش چالشبرانگیز افزود: «در زمانهای که کافهها و مراکز تفریحی حداقل ۱۲ ساعت فعالیت میکنند، آیا صحیح است که فعالیتهای دینی تنها به چند دقیقه قبل و بعد از اذان محدود شود؟» از نظر وی، دین باید در سطح زندگی و محلهی دیجیتال جوان حضور داشته باشد.
۵ مهارت کلیدی مبلغان در عصر رسانه؛ از گفتوگوی همدلانه تا تسلط بر زبان نسل جدید
مدیر مدرسه علمیه الزهرا(س) ماهان در ادامه، پنج «سلاح مهارتآمیز» را برای مبلغان امروز ضروری دانست و افزود: نخستین مهارت را «سواد رسانهای و دیجیتالی بروز» است، مبلّغ باید پیش از پاسخ به شبهات، بداند با چه منبع و پلتفرمی روبرو است (بر اساس اصل «فاسألوا أهل الذکر»).
وی دومین مهارت را «اقتدار علمی در کلام» دانست و تأکید کرد: مبلّغ نباید صرفاً یک «متأثر» باشد، بلکه باید با تکیه بر فرمان قرآن در «فتبینوا»، به عنوان یک جستجوگر با مباحثی نظیر عدل، بدا و جبر و اختیار آشنا باشد.
خانم پورمجیدی در محور سوم، بر «مهارت گفتوگوی همدلانه» تأکید کرد و گفت: مبلغان نباید با شبهات بجنگند، بلکه باید با بهترین روش (ادفع بالتی هی احسن) با آنها برخورد کنند؛ چرا که هدف، تبدیل دشمن به دوست صمیمی است، نه پیروزی در یک بحث بیهوده.
مدیر مدرسه الزهرا (س) ماهان چهارمین مهارت را «صداقت و شفافیت» دانست و گفت: مبلّغ باید شجاعت داشته باشد که بگوید «نمیدانم و در حال جستجو هستم»؛ وی این رفتار را عین ادب اهلبیت و راهی برای جلوگیری از گمراه کردن دیگران دانست.
خانم پورمجیدی پنجمین مهارت را «تسلط بر زبان نسل جدید» عنوان کرد و افزود: مبلغان باید به جای سخنرانیهای رسمی و طولانی که با ساختار ذهنی جوانان همخوانی ندارد، از محتواهای کوتاه، تصویری و حتی طنز منصفانه استفاده کنند. وی تأکید کرد مبلّغ امروز در ایام فاطمیه دیگر تنها یک «سخنران» نیست، بلکه باید نقش یک «راهنمای مسیر» را در دنیای شلوغ فضای مجازی ایفا کند.
وی در ادامه بیان کرد: مبلغان باید از مدل «تجمع صرف در مسجد» به سمت مدل «طبیب دوار» حرکت کنند؛ یعنی آوردن دین به سطح خانهها و گوشیهای موبایل. مبلّغ برای تحقق این هدف باید «هوشمند» (سواد دیجیتال)، «استوار» (اقتدار کلامی)، «مهربان» (گفتگوی همدلانه)، «صادق» (اعتراف به محدودیتهای علمی) و از همه مهمتر، «مدرن» (استفاده از زبان تصویری و کوتاه) باشد.
خانم پورمجیدی تأکید کرد: رسالت مبلغان این است که دین را برای جوان، به یک «زندگی هویتی» تبدیل کنند؛ جایی که او در میان تمامی چالشهای مجازی، احساس کند دین، بخشی از هویت، وجود و محلهی اوست.
وی هشدار داد: اگر مبلّغ نتواند زبان نسل جدید را صحبت کند یا با همدلی به شبهات پاسخ دهد، فرصت انتقال پیام عزیزترین ایام شیعیان را در فضای مجازی از دست خواهد داد.
انتهای پیام/
نظر شما