به گزارش خبرنگار پایگاه خبری تحلیلی کوثر، برگزاری دوره‌های تخصصی مهارت‌افزایی در حوزه‌های علمیه خواهران، بستری مناسب برای تبدیل ایده‌ها و دغدغه‌های پژوهشی طلاب به مقالات علمی و کاربردی فراهم کرده است. در پی موفقیت پژوهشگران شرکت‌کننده در دوره «فنون و مهارت‌های پژوهشی» که از سوی اداره امور پژوهشگران و ویژه پژوهشگران رتبه‌های «الف» و «ب» در مشهد مقدس برگزار شد، مشروح گفت‌وگو با خانم امیدی، معاون پژوهش مدیریت حوزه علمیه خواهران استان چهارمحال‌وبختیاری، پیرامون دستاوردهای علمی این دوره در ادامه آمده است:

از ایده تا اثر علمی؛ روایت پژوهشگری حوزوی از گذر فلسفه نظری به سبک زندگی

معاون پژوهش مدیریت حوزه علمیه خواهران استان چهارمحال‌وبختیاری در گفت‌وگویی به تشریح ابعاد پژوهشی نوین حوزوی پرداخت؛ مقاله‌ای که می‌کوشد با عبور از انتزاعات فلسفی، قاعده متافیزیکی علیت را به عرصه ملموس زیست مؤمنانه و پیامدهای رفتاری انسان پیوند دهد.

وی درباره چرایی انتخاب مسئله تحقیق گفت: در مطالعات سنتی، هنگام بررسی برآیندهای عملی، عموماً بر علل مادی و طبیعیِ مشهود تمرکز می‌شود؛ امری که می‌تواند به نوعی تقلیل‌گرایی (Reductionism) بینجامد. مسئله محوری این پژوهش آن بود که چگونه می‌توان میان علت‌های مادی در ساحت عمل و علت غایی (علةالعلل) پیوندی عقلانی برقرار کرد، بی‌آنکه یکی به بهای دیگری نادیده گرفته شود.

خانم امیدی ادامه داد: در این میان، نظریه‌های اصالت وجود و حرکت جوهری در حکمت متعالیه ملاصدرا، راه‌حلی بنیادین برای رفع این گسست به شمار می‌روند؛ زیرا عالم را مراتب یک حقیقت واحد تبیین می‌کنند و نشان می‌دهند که برآیند عملی در عالم ماده، تجلی همان علت غایی در مرتبه‌ای نازل‌تر است. از سوی دیگر، پژوهش نشان داد که آیات قرآن کریم صرفاً بیاناتی ایمانی نیستند، بلکه تأییدهای معرفتی و هستی‌شناختیِ دستاوردهای عقلی دربارۀ اصل علیت نیز به شمار می‌روند. بنابراین، مسئلۀ اساسی ما نشان‌دادن این نکته بود که چگونه عمل می‌تواند، بدون تناقض منطقی، بازتاب و نشانه‌ای عینی از اعتقاد باشد.

نوآوری مقاله؛ امتداد فلسفه در زیست مؤمنانه و اخلاق

وی درباره بعد نوآورانه مقاله خود تصریح کرد: بسیاری از پژوهش‌ها اصل علیت را در دایره مباحث صرفاً انتزاعی بررسی می‌کنند؛ اما نوآوری این اثر، تمرکز بر بُعد کاربردی و رفتاری آن است. پرسش بنیادین این بود که باور به خداوند به‌عنوان علةالعلل، چه اثری بر سبک زندگی و اخلاق فرد می‌گذارد؟ در این پژوهش، بر برآیندهای عملی حاصل از پیوند حکمت صدرایی و آموزه‌های وحیانی تمرکز کردیم:

۱. ایمان و عمل صالح؛ پیوند وثیق نظر و عمل؛

۲. مسئولیت‌پذیری اخلاقی در پیشگاه علت نخستین؛

۳. پیروی از دستورات الهی و عبادت آگاهانه؛

۴. شکرگزاری حقیقی از منشأ فیض؛

۵. دعا و استعانت وجودی از پروردگار.

هنر مقاله این است که نشان می‌دهد علیت صرفاً قاعده‌ای ذهنی و کلامی نیست، بلکه بنیان و شالودۀ شیوه زیست انسان است.

معاون پژوهش مدیریت حوزه علمیه خواهران استان چهارمحال‌وبختیاری با قدردانی از برگزارکنندگان دوره ملی توان‌افزایی پژوهشگران خاطرنشان کرد: لازم می‌دانم از حسن تدبیر مدیر محترم مرکز مدیریت حوزه‌های علمیه خواهران، به‌ویژه معاونت محترم پژوهش و اداره پژوهشگران، برای برگزاری شایسته دورۀ تخصصی فنون و مهارت‌های پژوهشی در مشهد مقدس صمیمانه تقدیر کنم. حضور در این دوره سبب شد دقت در استدلال، زبان تخصصی و انسجام منطقی مقاله به‌طور چشمگیری ارتقا یابد. در پرتو نقدهای ارزندۀ استاد محترم و روش‌های عیب‌یابی ارائه‌شده، مقاله توانست با زبانی رسا و تحلیلی، میان نظریۀ انتزاعی و رفتارهای عینی پیوند برقرار کند و به مرحلۀ پذیرش و چاپ برسد.

پیامی برای طلاب پژوهشگر و چشم‌انداز آینده

این پژوهشگر حوزه علمیه خواهران در پایان، با اشاره به تجربه‌ها و برنامه‌های پیش‌روی خود گفت: اگر بخواهم این تجربه را در یک جمله برای خواهران طلبه و پژوهشگر صورت‌بندی کنم، باید بگویم این دورۀ تخصصی تفاوت میان داشتن یک ایدۀ خوب و تبدیل آن به اثری علمی، منسجم و متقاعدکننده را به ما آموخت. همچنین نشان داد چگونه شکاف‌های علمی را بیابیم و با ساختاری روش‌مند، از مفاهیم انتزاعی به نتایج ملموس برسیم. با توجه به تصویب و ارائۀ پروپوزال مقطع دکتری، در گام نخست تمام تمرکز و اهتمام خود را بر تدوین رسالۀ علمی و استخراج مقالات تخصصی از آن معطوف خواهم کرد و ان‌شاءالله پس از اتمام رساله، نگارش دومین کتاب مستقل خود را آغاز خواهم کرد.

انتهای پیام/