به گزارش پایگاه خبری تحلیلی کوثر، یک اتفاق به‌ظاهر کوچک کنترل را از دست کودک می‌گیرد و اینجاست که اهمیت «مهارت تنظیم هیجان» به‌عنوان دومین مهارت اساسی از ۳۰ مهارتی که قرار است به آنها بپردازیم، بیش‌ازپیش نمایان می‌شود. والدین باید به کودک کمک کنند تا احساساتش را بشناسد، بتواند آن‌ها را ابراز کند و در نهایت به شیوه‌ای سالم مدیریتشان کند.

«عاطفه سوری»، روان‌شناس کودک از این مهارت می‌گوید.

تنظیم هیجان یعنی اول، کمی مکث!

تنظیم هیجان به این معناست که کودک کم‌کم یاد بگیرد احساسات خود را بشناسد (مثل خشم، ناراحتی، ترس و...)، درباره آن‌ها حرف بزند و بدون آسیب‌زدن به خودش یا دیگران، واکنش مناسب‌تری نشان دهد. قرار نیست کودک ما عصبانی یا ناراحت نشود؛ بلکه هدف این است که یاد بگیرد با احساساتش درست رفتار کند. کودکی که تنظیم هیجان را بهتر یاد گرفته، می‌تواند به‌جای واکنش فوری، کمی مکث کند و راه مناسب‌تری برای بیان احساسش پیدا کند.

چرا این مهارت برای کودکان مدرسه‌ای اهمیت ویژه‌ای دارد؟

کودک در محیط مدرسه با موقعیت‌های مختلف و چالش‌برانگیزی روبه‌رو می‌شود. ممکن است نمره دلخواهش را نگیرد، دوستانش با او بازی نکنند، معلم از او چیزی بخواهد یا در انجام کاری شکست بخورد. کودکی که مهارت تنظیم هیجان را یاد گرفته باشد، در مواجهه با این موقعیت‌ها آرام‌تر، سازگارتر و در نهایت موفق‌تر خواهد بود.

راهکارهای عملی برای کمک به کودک

برای اینکه به کودک در این مسیر کمک کنیم، می‌توانیم راه‌های سالمی را با هم تمرین کنیم؛ مانند:

· نفس عمیق: انجام چند نفس آرام برای بازگشت به حالت تعادل.

· تحرک و بازی: کمی فاصله گرفتن از موقعیت و تخلیه انرژی.

· نقاشی کردن احساس: به تصویر کشیدن آنچه در درون می‌گذرد.

· صحبت کردن درباره مشکل: گفت‌وگو در مورد آنچه اتفاق افتاده است.

· درخواست کمک: یادگیری اینکه در مواقع نیاز، از دیگران کمک بخواهد.

نحوه برخورد و کمک والدین به کودک

وقتی کودک عصبانی است، واکنش ما بسیار مهم است. به‌جای اینکه بگوییم: «بس کن دیگه! چرا این‌قدر عصبانی می‌شی؟»، بهتر است بگوییم: «می‌بینم خیلی ناراحتی. اول کمی آروم بشیم، بعد با هم حرف می‌زنیم.» بعد از آرام‌شدن کودک، کمکش کنیم احساسش را نام‌گذاری کند و از او بپرسیم: «فکر می‌کنی بیشتر عصبانی بودی، ناراحت بودی یا ناامید؟»

گام‌های سه‌گانه کنترل هیجان

برای مدیریت بهتر هیجانات، این سه‌گام را به کودک آموزش دهید:

· قبل از واکنش فکر کن!

· توقف کن و عجله نکن!

· نفس بکش و آرام باش!

همچنین به او یادآوری کنید که «هیجان‌ها مثل موج‌اند؛ می‌آیند و می‌روند. من یاد می‌گیرم آنها را مدیریت کنم.» و به کودک بگویید که راه‌های آرام‌شدن را بلد است: نفس عمیق، شمردن تا ده، نوشتن احساس، صحبت با کسی و استراحت کوتاه.

یک اشتباه مهم که باید از آن دوری کنیم

وقتی کودک در اوج خشم است، زمان آموزش‌دادن نیست. اول باید آرام شود؛ بعد درباره رفتار و راه‌حل صحبت کنیم. یادمان باشد کودک تنظیم هیجان را با شنیدن جمله «آروم باش» یاد نمی‌گیرد؛ او این مهارت را با تجربه‌کردن آرامش، همراهی والد و تمرین مداوم یاد می‌گیرد.

تمرین را شروع کنیم

پس از امروز وقتی فرزندتان احساس شدیدی داشت، به‌جای اینکه فوراً رفتار او را اصلاح کنید، بگویید: «می‌فهمم خیلی ناراحتی. بیا اول کمک کنیم آروم‌تر بشی، بعد با هم ببینیم چه کاری می‌تونیم انجام بدیم.» همین همراهی ساده، یک‌ قدم مهم برای یادگیری تنظیم هیجان است.

قرار است آرام و پیوسته برویم

پرورش مهارت تنظیم هیجان، سفری تدریجی و نیازمند صبر است. کودکان قرار نیست یک‌شبه متحول شوند. آن‌ها این مهارت ارزشمند را نه با نصیحت، بلکه با تجربه کردن، همراهی دلسوزانه ما و تمرین‌های ساده و مداوم می‌آموزند. با به کارگیری این روش‌ها، ما به فرزندانمان هدیه‌ای می‌دهیم که در تمام طول زندگی، حتی در مواجهه با سخت‌ترین طوفان‌های احساسی، قادر باشند آرامش خود را بازیابند و بهترین تصمیم‌ها را بگیرند.

انتهای پیام/