به گزارش پایگاه خبری تحلیلی کوثر، برخلاف تصور عموم، دست بزن داشتن کودک نشان‌دهنده پلیدی، خباثت یا بدتربیت بودن او نیست؛ بلکه این رفتار حاصل عدم رشد کافی سیستم عصبی برای کنترل هیجانات و نارسایی در بیان کلامی احساسات است.

زمانی که دست‌های کودک زودتر از زبانش به حرکت درمی‌آیند، او در واقع می‌گوید: «من هیجان شدیدی دارم که نمی‌توانم آن را با کلمات بیان کنم.» واکنش هوشمندانه و مهارتی والدین در همین لحظات حساس است که تعیین می‌کند آیا این رفتار به یک عادت پایدار تبدیل می‌شود یا مهار خواهد شد.

در ادامه، ۵ فرمان عملی و مهارتی بر اساس اصول روان‌شناسی کودک ارائه شده است که خانواده‌ها می‌توانند گام‌به‌گام برای مهار دست بزن فرزندشان اجرا کنند:

قاطعانه در لحظه (دستش را بگیرید)

در لحظه‌ای که کودک دستش را برای زدن بالا می‌برد یا دیگری را می‌زند، زمان مناسبی برای موعظه، داد زدن، تحقیر یا داوری کردن نیست.

با آرامش اما کاملاً قاطع، دست کودک را مهربان و محکم بگیرید تا مانع ضربه بعدی شوید. در صورت نیاز، او را چند گام از محیط درگیری فاصله دهید.

با چشمان هم‌سطح و لحنی جدی بفرمایید: «دستت رو می‌گیرم چون ما کسی رو نمی‌زنیم؛ زدن باعث درد می‌شه.»

یادتان باشد: فریاد زدن یا عصبانیت شما در این لحظه، سطوح استرس کودک را بالاتر برده و توانایی تفکر منطقی را از او سلب می‌کند.

جداسازی احساس از رفتار

کودکان باید یاد بگیرند که احساس خشم، حسادت یا ناکامی طبیعی است، اما آسیب زدن به دیگران به هیچ وجه پذیرفته نیست.

احساس پشت رفتار را نام‌گذاری کنید تا کودک احساس کند شنیده شده است، اما مرز رفتار را مشخص نگه دارید.

«می‌دونم خیلی عصبانی شدی که دوستت اسباب‌بازی‌ت رو گرفت، عصبانی بودن اشکالی نداره، اما زدن اصلاً پذیرفته نیست.» این برخورد، هوش هیجانی کودک را بالا می‌برد.

آموزش و جایگزین کردن کلمات (به جای «نزن»)

عبارت «نزن» یا «آرام باش» برای کودک نامفهوم است. مغز کودک نیاز دارد بداند دقیقاً چه کار دیگری می‌تواند انجام دهد.

در زمان‌هایی که کودک آرام و شاد است، مهارت‌های جایگزین را با او تمرین و نقش‌آفرینی کنید.

به او یاد بدهید احساسش را بیان کند: «الان نوبت منه»، «این کارت من رو ناراحت کرد» یا «کمک می‌خوام». برای کودکان زیر ۳ سال، جایگزین‌های فیزیکی امن مثل پا کوبیدن روی زمین یا فشردن یک توپ ضداسباب‌بازی را تمرین کنید.

متوقف کردن عذرخواهی اجباری (آموزش مسئولیت‌پذیری)

مجبور کردن کودک به گفتن «ببخشید» در اوج عصبانیت، صرفاً یک کلمه سطحی به او می‌آموزد و هیچ درس تربیتی عمیقی ندارد.

اجازه دهید ابتدا طوفان هیجانی او کاملاً فروکش کند و به آرامش برسد.

سپس او را هدایت کنید تا اثر رفتار خود را ترمیم کند: «دوستت دردش اومد، به نظرت الان چطور می‌تونیم حالش رو بهتر کنیم؟» او می‌تواند یک لیوان آب بیاورد، دستمال دست او بدهد یا اسباب‌بازی را پس دهد تا مسئولیت‌پذیری واقعی را یاد بگیرد.

الگوسازی رفتار و پرهیز از تنبیه تلافی‌جویانه

بزرگ‌ترین اشتباه در برخورد با دست بزن کودک، استفاده از تنبیه بدنی یا زدن دست کودک به عنوان آموزش است!

تحقیقات روان‌شناسی ثابت کرده تنبیه بدنی یا سیلی زدن به کودک نه تنها دست بزن را درمان نمی‌کند، بلکه به او می‌آموزد که افراد قوی‌تر حق دارند از زور فیزیکی برای حل مسائل استفاده کنند. الگوی رفتاری شما در هنگام خشم، قوی‌ترین آموزگار اوست.

کشف الگوی محرک (چرا و چه زمانی؟)

والدین آگاه به جای تمرکز بر تنبیه، الگوی زمانی و محیطی رفتار را پیش‌بینی و مهار می‌کنند:

آیا کودک هنگام خستگی شدید، گرسنگی یا افت قند خون دست به زدن می‌زند؟

آیا این رفتار بیشتر هنگام عوض شدن محیط یا عدم توانایی در نوبت‌گیری رخ می‌دهد؟

با پیش‌بینی موقعیت‌های محرک، تنظیم ساعات خواب و تغذیه و آموزش مهارت‌های اجتماعی پیش از بروز بحران، می‌توان تا ۸۰ درصد از رفتارهای پرخاشگرانه فیزیکی کودکان را مهار کرد.

انتهای پیام/