به‌گزارش پایگاه خبری و رسانه‌ای حوزه‌های علمیه خواهران/البرز، گاهی یک دغدغه علمی از یک پرسش ساده آغاز می‌شود و در مسیر مطالعه، تحقیق و راهنمایی استادان، به اثری علمی و قابل ارائه در سطح ملی تبدیل می‌شود. تجربه خانم طیبه قاسمی، استاد مدرسه علمیه بقیه‌الله(عج)، نمونه‌ای از همین مسیر است.

خانم قاسمی که در حال تحصیل در مقطع سطح چهار است و سال‌ها در حوزه‌های علمیه خواهران به فعالیت علمی و آموزشی مشغول بوده، پیش از این نیز در دوره سطح سه مقاله‌ای با عنوان سعادت نوشته بود که به عنوان مقاله برتر در مجله حوزه علمیه خواهران به چاپ رسیده است.

وی درباره چگونگی حضور در هجدهمین جشنواره بانوی کرامت گفت: این مسیر از یک تحقیق کلاسی در ترم دوم سطح چهار آغاز شد. موضوع تحقیق به مفهوم شهادت اختصاص داشت و با راهنمایی خانم باب‌الحوائجی، معاونت حوزه بقیه‌الله(عج)، انجام شد. پیشنهاد شرکت در جشنواره نیز از سوی ایشان مطرح و زمینه حضور در این فراخوان فراهم شد.

پژوهشگر حوزوی افزود: در ابتدا نسبت به شرکت در جشنواره تردید داشتم و از کاستی‌های کار خود آگاه بودم، اما با توکل به خداوند، استمداد از شهدا و راهنمایی استاد راهنما، جناب آقای دکتر باقی‌زاده، مقاله را بازنویسی کردم و در فرصتی محدود ارسال شد و مورد پذیرش قرار گرفت.

شکل‌گیری ایده پژوهش درباره مفهوم شهادت

خانم قاسمی درباره ایده اولیه مقاله «مطالعه تطبیقی واژه شهادت از دیدگاه ملامحسن فیض کاشانی و علامه محمدحسین طباطبایی گفت: هنگام بررسی آیات مرتبط با شهادت در سوره‌های آل‌عمران، نساء و توبه، به این نکته رسیدم که فیض کاشانی در تفسیر الصافی و علامه طباطبایی در المیزان دو خوانش متفاوت و در عین حال مکمل از این واژه ارائه داده‌اند.

وی ادامه داد: فیض کاشانی با تکیه بر روایات و مشرب عرفانی، بیشتر بر باطن، سلوک و بندگی تأکید دارد، در حالی که علامه طباطبایی با روش تفسیر قرآن به قرآن و رویکردی فلسفی و اجتماعی، دایره معنایی شهادت را گسترده‌تر می‌بیند. همین تفاوت نگاه، زمینه بررسی ریشه‌های اشتراک و اختلاف این دو دیدگاه را فراهم کرد و با راهنمایی استادان، این ایده به یک مقاله تطبیقی تبدیل شد.
تلاش برای ارائه تصویری جامع از مفهوم شهادت

برگزیده هجدهمین جشنواره بانوی کرامت، مهم‌ترین یافته پژوهش خود را چندبعدی بودن مفهوم شهادت در قرآن عنوان کرد و گفت: شهادت در قرآن مفهومی تک‌لایه و محدود نیست، بلکه حقیقتی زنده و فراتر از زمان و مکان است.

خانم قاسمی با اشاره به دیدگاه دو مفسر اظهار داشت: هر دو مفسر با استناد به آیات سوره آل‌عمران بر حیات حقیقی و برزخی شهیدان تأکید دارند. تفاوت اصلی در گستره مصادیق است؛ فیض کاشانی با تکیه بر روایات، شهادت را اوج بندگی، صبر و قرب الهی می‌داند و علامه طباطبایی با رویکردی قرآن‌محور، دایره شهادت را گسترده‌تر ترسیم می‌کند.

وی افزود: تلفیق این دو نگاه می‌تواند تعریفی جامع و مستند از شهادت ارائه کند که با نیازهای جهان معاصر نیز ارتباط داشته باشد.

خانم قاسمی در ادامه درباره ویژگی‌های یک مقاله پژوهشی موفق گفت: یک مقاله پیش از هر چیز باید پرسشی روشن و مشخص داشته باشد. همچنین برخورداری از زاویه‌ای تازه و نوآورانه، استفاده از منابع معتبر و دست‌اول، نگارش روان و ساده، مقایسه منصفانه و دور از تعصب و پیوند نتیجه‌گیری با نیازهای واقعی جامعه از دیگر ویژگی‌های یک مقاله موفق است.

وی همچنین بر اهمیت چکیده و مقدمه قوی تأکید کرد و گفت: داور از همان ابتدا بر اساس این بخش‌ها تصمیم می‌گیرد که مطالعه مقاله را ادامه دهد یا نه.
پژوهش را باید یک رسالت علمی و فرهنگی دانست

استاد مدرسه علمیه بقیه‌الله(عج) درباره تأثیر کسب عنوان برگزیده کشوری بر ادامه مسیر علمی خود بیان کرد: این موفقیت از یک سو اعتمادبه‌نفس او را افزایش داده و نشان داده است که یک طلبه نیز می‌تواند در سطح ملی دیده شود و اثر علمی او مورد توجه قرار گیرد و از سوی دیگر، احساس مسئولیت بیشتری برای ادامه مسیر با کیفیت و عمق بالاتر ایجاد کرده است.

خانم قاسمی افزود: اکنون در رساله دکتری مصمم‌تر هستم و پژوهش را تنها برای نمره و تکلیف نمی‌بینم، بلکه آن را یک رسالت علمی و فرهنگی می‌دانم. همچنین تلاش می‌کنم به طلاب جوان‌تر کمک کنم تا از قدم اول نهراسند و مسیر پژوهش را آغاز کنند.

وی در توصیه به طلاب علاقه‌مند به پژوهش گفت: منتظر نباشید همه چیز کامل شود. از کارهای کوچک آغاز کنید و همان تحقیق کلاسی را جدی بگیرید. یک موضوع مشخص انتخاب کنید، به صورت منظم یادداشت‌برداری داشته باشید، از استاد راهنما کمک بگیرید و در کارگاه‌های روش تحقیق شرکت کنید.

خانم قاسمی حضور در جشنواره‌ها و نشست‌های علمی را نیز مؤثر دانست و تأکید کرد: حتی اگر مقاله پذیرفته نشود، مهم این است که پژوهشگر شروع کند و ادامه دهد؛ زیرا پژوهش یک مسیر تدریجی است، نه یک جهش یک‌شبه.

ضرورت حمایت از پژوهشگران پس از جشنواره

پژوهشگر حوزوی، چاپ مقالات برگزیده در نشریات علمی معتبر، اعطای حمایت‌های پژوهشی، ارتباط با مراکز علمی و پژوهشی، برگزاری نشست‌های نقد و بررسی آثار و پیگیری ایده‌های پژوهشی تا مرحله اجرا را از جمله اقدامات مؤثر برای استمرار فعالیت پژوهشگران پس از جشنواره عنوان کرد.

وی همچنین ایجاد شبکه ارتباطی میان پژوهشگران طلبه و تشکیل بانک اطلاعاتی از پژوهشگران و آثار آنان را در تقویت فعالیت‌های علمی مؤثر دانست و بر حمایت ویژه از طلاب جوان و کسانی که نخستین مقاله خود را ارائه می‌کنند تأکید کرد.

خانم قاسمی در پایان خطاب به طلاب پژوهشگر استان البرز گفت: من نیز همچون شما مقاله‌ام را با همه کاستی‌ها و در تنگنای زمان فرستادم. اما به لطف بی‌کران خداوند، مدد شهدا و هدایت استادان، همین کار کوچک دیده شد. شما هم از قدم اول نهراسید و منتظر کامل شدن نمانید. آغاز کنید؛ مطمئن باشید که خداوند برکت می‌دهد و مسیر را باز می‌کند.

انتهای پیام/