تحول آموزشی، پژوهشی و تربیتی حوزه علمیه خواهران در مسیر پاسخگویی به نیازهای نسل جدید

مدیر حوزه علمیه خواهران استان هرمزگان با تشریح برنامه‌های آموزشی، پژوهشی و تربیتی حوزه‌های علمیه خواهران در سال تحصیلی جدید، بر ضرورت حرکت هم‌زمان در مسیر تعمیق معارف دینی، تقویت مهارت‌های علمی و اجتماعی و بهره‌گیری هوشمندانه از فناوری‌های نوین تأکید کرد و گفت: حوزه علمیه امروز باید ضمن صیانت از اصالت و عمق معارف اسلامی، خود را با اقتضائات زمان، نیازهای واقعی جامعه و ویژگی‌های نسل جدید هماهنگ کند.

به گزارش پایگاه خبری و رسانه‌ای حوزه‌های علمیه خواهران/هرمزگان، خانم راضیه سلطان‌عباسی‌ندوشن، مدیر حوزه علمیه خواهران استان هرمزگان در مصاحبه‌ای با اشاره به آغاز سال تحصیلی جدید، ارتقای کیفیت علمی و تربیتی طلاب را از مهم‌ترین اولویت‌های حوزه دانست و اظهار کرد: امروز مأموریت حوزه صرفاً انتقال مجموعه‌ای از محفوظات و اطلاعات دینی نیست؛ بلکه باید طلبه‌ای تربیت شود که در کنار برخورداری از دانش عمیق و مستند حوزوی، توان تحلیل مسائل، فهم شرایط اجتماعی، پاسخگویی به شبهات و ارتباط مؤثر با جامعه را داشته باشد.

وی افزود: بر همین اساس، برنامه‌های آموزشی و پژوهشی حوزه در سال‌های اخیر بیش از گذشته به سمت کیفی‌سازی آموزش، تقویت مهارت‌های پژوهشی، مسئله‌محوری و کاربردی کردن دانش حرکت کرده است. در این رویکرد، طلبه باید از مرحله دریافت اطلاعات عبور کرده و به مرحله فهم، تحلیل، نقد و تولید علمی برسد. تقویت انس با منابع اصیل اسلامی، آموزش روش تحقیق، مهارت نگارش علمی، استفاده صحیح از منابع و توجه به مسائل روز جامعه از جمله محورهایی است که می‌تواند زمینه‌ساز تربیت طلاب پژوهشگر و اثرگذار باشد.

مدیر حوزه علمیه خواهران استان هرمزگان گفت: در کنار آموزش‌های رسمی، توجه به فعالیت‌های پژوهشی و علمی، نشست‌های تخصصی، کرسی‌های علمی، گفت‌وگوهای مسئله‌محور و زمینه‌سازی برای مشارکت فعال طلاب در فرآیند تولید علم نیز اهمیت ویژه‌ای دارد. هدف آن است که طلبه صرفاً مصرف‌کننده دانش نباشد، بلکه بتواند درباره مسائل مورد نیاز جامعه مطالعه کند، مسئله را به‌درستی تشخیص دهد و برای آن پاسخ علمی، مستند و قابل استفاده ارائه کند.

وی بیان کرد: ورود طلبه جدید به حوزه را آغاز یک مسیر مهم علمی، تربیتی و هویتی دانست و بیان کرد: یکی از وظایف مهم حوزه در آغاز سال تحصیلی، ایجاد یک ارتباط صحیح و هدفمند با طلاب جدیدالورود است. طلبه‌ای که وارد حوزه می‌شود باید از همان ابتدا با فضای علمی، تربیتی، اخلاقی و اجتماعی حوزه آشنا شود و بداند که طلبگی تنها یک دوره آموزشی نیست، بلکه یک مسیر رشد علمی و شخصیتی و نوعی مسئولیت اجتماعی است.

مدیر حوزه علمیه خواهران هرمزگان بیان کرد: در این مسیر، برنامه‌های معارفه، توجیهی و آموزشی، آشنایی با ساختار حوزه، قوانین و مقررات، شیوه تحصیل و مطالعه، برنامه‌های پژوهشی و فرهنگی و همچنین ارتباط مستمر با مدیران، اساتید و مربیان تربیتی می‌تواند به شکل‌گیری هویت طلبگی در طلاب جدید کمک کند. تلاش ما این است که طلبه جدیدالورود احساس نکند وارد یک محیط صرفاً آموزشی شده است؛ بلکه از ابتدا بداند در یک مجموعه علمی و تربیتی قرار گرفته که برای رشد همه‌جانبه او برنامه دارد.

وی با تأکید بر اهمیت نقش استاد و مدیر در این فرآیند یادآوری کرد: ارتباط انسانی، هدایت تربیتی و شناخت اقتضائات فردی طلاب در کنار برنامه‌های آموزشی، اهمیت زیادی دارد. به‌ویژه در سال‌های نخست طلبگی، ایجاد احساس تعلق، امید، انگیزه و اعتماد می‌تواند در ماندگاری و موفقیت علمی و تربیتی طلبه نقش مؤثری داشته باشد.

مدیر حوزه علمیه خواهران هرمزگان همچنین بهره‌گیری از فناوری‌های نوین را یکی از ضرورت‌های آموزش امروز دانست و گفت: فناوری برای حوزه یک هدف مستقل نیست، بلکه ابزاری برای ارتقای کیفیت آموزش، پژوهش و ارتباط علمی است. نمی‌توان از ظرفیت‌های گسترده فناوری، آموزش‌های الکترونیکی، منابع دیجیتال، کتابخانه‌های برخط، سامانه‌های آموزشی و ابزارهای نوین پژوهشی چشم‌پوشی کرد.

وی افزود: استفاده صحیح از فضای مجازی می‌تواند دسترسی طلاب به منابع علمی را افزایش دهد، فرصت‌های آموزشی را توسعه بخشد و محدودیت‌های جغرافیایی را کاهش دهد. همچنین فناوری‌های نوین می‌توانند در تکمیل آموزش حضوری، ارائه محتوای آموزشی، برگزاری نشست‌های علمی، دسترسی سریع‌تر به منابع و تقویت ارتباط میان استاد و طلبه مورد استفاده قرار گیرند.

مدیر حوزه علمیه خواهران هرمزگان بیان کرد: استفاده از فناوری باید هدفمند، هدایت‌شده و همراه با سواد رسانه‌ای و اخلاق حرفه‌ای باشد. گسترش ابزارهای هوش مصنوعی و منابع دیجیتال، فرصت‌های ارزشمندی ایجاد کرده است، اما استفاده علمی از این ابزارها نیازمند آموزش، راستی‌آزمایی، توجه به اعتبار منابع و رعایت اصول اخلاق پژوهش است. طلبه باید بیاموزد که فناوری جایگزین تفکر، مطالعه عمیق و اجتهاد علمی نمی‌شود؛ بلکه می‌تواند توانایی او را در مسیر یادگیری و پژوهش افزایش دهد.

وی با اشاره به ویژگی‌های نسل جدید طلاب اضافه کرد: طلاب امروز، به‌ویژه نسل جدید، با پرسش‌ها، تجربه‌ها و سبک ارتباطی متفاوتی وارد حوزه می‌شوند. این نسل به دنبال دریافت پاسخ‌های روشن، منطقی و مستند است و طبیعی است که درباره بسیاری از مسائل پرسش داشته باشد. از نگاه ما، پرسشگری نه یک تهدید، بلکه یک فرصت تربیتی و علمی است.

مدیر حوزه علمیه خواهران استان هرمزگان گفت: اگر حوزه می‌خواهد با نسل جدید ارتباط مؤثر برقرار کند، باید از پاسخ‌های کلی، شعاری و غیرمستند فاصله بگیرد و به سمت گفت‌وگوی علمی، منطقی و اقناعی حرکت کند. باید فضایی ایجاد شود که طلبه بتواند سؤال خود را بدون نگرانی مطرح کند، پاسخ را از استاد مطالبه کند و حتی در مواردی که پاسخ نیازمند بررسی بیشتر است، فرآیند رسیدن به پاسخ علمی را تجربه کند.

وی افزود: در مواجهه با نسل جدید، اصل مهم این است که میان عمق معارف دینی و مسائل واقعی زندگی پیوند برقرار کنیم. مفاهیم دینی زمانی می‌توانند در زندگی نسل امروز اثرگذار باشند که طلبه بتواند نسبت آن‌ها را با مسائل خانواده، هویت، سبک زندگی، فضای مجازی، روابط اجتماعی، مسائل فرهنگی، آسیب‌های اجتماعی، تحولات علمی و فناوری و دیگر چالش‌های روز تبیین کند.

خانم عباسی‌ندوشن ادامه داد: رویکرد ما این نیست که برای همراه شدن با نسل جدید از اصول و مبانی دینی فاصله بگیریم؛ بلکه باید با حفظ مبانی، روش بیان، شیوه آموزش و ابزارهای ارتباطی را متناسب با شرایط روز ارتقا دهیم. معارف دینی ظرفیت پاسخگویی به نیازهای انسان در همه دوره‌ها را دارد، اما نحوه تبیین و ارائه این معارف باید متناسب با پرسش‌ها و شرایط هر نسل باشد.

وی، مسئله‌محوری را یکی از راهبردهای مهم در این زمینه دانست و گفت: طلبه باید بتواند از خود بپرسد که یک مسئله واقعی در جامعه چیست، ریشه‌های آن کدام است، دیدگاه اسلام درباره آن چیست و چگونه می‌توان این دیدگاه را با زبان علمی و قابل فهم برای مخاطب امروز تبیین کرد. چنین رویکردی، حوزه را از آموزش صرف به سمت تربیت نیروی علمی و فرهنگی مسئله‌شناس و مسئله‌حل‌کن هدایت می‌کند.

مدیر حوزه علمیه خواهران هرمزگان همچنین بر ضرورت تقویت مهارت‌های ارتباطی طلاب تأکید کرد و افزود: امروز یک طلبه برای اثرگذاری اجتماعی، علاوه بر دانش دینی، به مهارت گفت‌وگو، مخاطب‌شناسی، سواد رسانه‌ای، قدرت تحلیل و توانایی ارائه مناسب محتوا نیاز دارد. طلبه باید بتواند یک حقیقت علمی و دینی را متناسب با سطح فهم و نیاز مخاطب، به زبان مناسب منتقل کند.

وی با خطاب قرار دادن طلاب، مهم‌ترین توصیه خود را جدیت در تحصیل، استمرار در مطالعه، صبر در مسیر رشد و حفظ انگیزه عنوان کرد و گفت: موفقیت در حوزه یک اتفاق کوتاه‌مدت نیست؛ حاصل استمرار، نظم، مطالعه عمیق، ارتباط با استاد، پژوهش و خودسازی است. طلبه نباید انتظار داشته باشد که در مدت کوتاهی به نتیجه نهایی برسد. مسیر طلبگی مسیری تدریجی است و هر روزِ آن باید فرصتی برای یک گام علمی و اخلاقی جدید باشد.

مدیر حوزه علمیه خواهران هرمزگان یادآوری کرد: از طلاب می‌خواهیم در کنار برنامه درسی، برای مطالعه آزاد، پژوهش، تقویت مهارت‌های ارتباطی و شناخت مسائل جامعه نیز وقت بگذارند و در برابر پرسش‌ها و تحولات جدید، رویکردی فعال و یادگیرنده داشته باشند. طلبه موفق کسی است که هم ریشه‌های علمی و اعتقادی خود را عمیق کند و هم بتواند با زبان و ابزار زمانه خود با جامعه ارتباط برقرار کند.

وی در پایان بیان کرد: انتظار ما از سال تحصیلی جدید، صرفاً افزایش تعداد برنامه‌ها نیست؛ بلکه رسیدن به کیفیت بالاتر در آموزش، پژوهش و تربیت و تربیت طلبه‌ای است که از یک سو به منابع و مبانی اصیل دینی متصل باشد و از سوی دیگر، نسبت به مسائل جامعه و تحولات جهان معاصر شناخت و مسئولیت‌پذیری داشته باشد. چنین طلبه‌ای می‌تواند در آینده به عنوان یک نیروی علمی، فرهنگی و اجتماعی مؤثر، نقش خود را در جامعه ایفا کند.

انتهای پیام/

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha