دانشجوی دکتری مطالعات زنان دانشگاه تربیت مدرس، در پژوهشی با عنوان «بررسی سرفصلهای مطالعات زنان و تجربه زیسته دانشجویان رشته مطالعات زنان»، از مشکلاتی چون غلبهٔ محتواهای غربی، نبود محتوای فارسی یا اسلامی و بیکاری متخصصان این رشته در سمت مشاور زنان دستگاههای دولتی خبر داد.
به گزارش پایگاه خبری و رسانهای حوزههای علمیه خواهران، صدیقه حیدری مجد، دانشجوی دکتری مطالعات زنان دانشگاه تربیت مدرس در نشستی با عنوان ارائهی پژوهشهای حوزهی زنان و خانواده، ضمن تشریح پژوهش خویش، گفت: در این پژوهش سعی شد تا بررسی شود که دانشجویان رشته مطالعات زنان، چه مشکلاتی را در سرفصلهای درسیشان دارند و در نهایت به کجا میرسند و چه شغلی میتوانند پیدا کنند؟
وی افزود: این پرسش را از سه ساحت میتوانستیم بررسی کنیم: سیاستمداران، دانشگاه ها و دانشجویان، که در واقع هر کدام چه تلاش و کمکی را به خود دانشجو میتوانند بکنند. همچنین سیاستی که برای این رشته مشخص شده، شش هدفی است که نشان میدهد، یک دانشجوی مطالعات زنان در نهایت باید به آن برسد، از جمله اینکه پژوهشگر شوند، مشکلات زنان را حل کنند، پاسخگوی مسائل فمنیستی باشند و بتوانند در وزارتخانهها و دستگاههای دولتی در حوزه زنان و خانواده مشاوره دهند، اما نکتهای که وجود دارد، تاکنون تعداد کمی از دانشجویان به این اهداف رسیدهاند.
این دانشجوی دکتری مطالعات زنان با اشاره به مطالعات گذشته، خاطرنشان کرد: پژوهشهایی از منظر آسیبیابی این حوزه در سیاستها و توسط سیاستگذاران در گذشته بررسی شده بود، به همین دلیل در پژوهش پیش رو سعی شد تا از منظر نقش دانشجو و دانشگاه، مسائل مختلف بررسی شود. درواقع محتواهایی که به دانشجوان در طول ترم میرسد و میزان تاثیرگذاری آنها در تجربه زیسته دانشجو مورد کنکاش قرار گرفت.
مشکلات سرفصل های رشته مطالعات زنان / وجود محتواهای غربی و عدم وجود محتوای مناسب فارسی یا اسلامی
حیدری مجد با بیان اینکه ورود رشته مطالعات زنان به ایران نیز در این پژوهش مورد بررسی قرار گرفت، تصریح کرد: زمانی که این رشته وارد ایران شد، چون در دوران ورود مباحث فمنیستی به کشور محسوب می شد، این دیدگاه به وجود آمد که در این رشته قرار است دیدگاههای فمنیستی تدریس شود. هرچند که یکی از نگرانیهای درست، تغییرپذیری این رشته طبق سیاستهای موجود هر دوره سیاستی در کشور بوده است. چرا که این رشته متاسفانه وارداتی است و براساس دغدغههای ایرانیان شکل نگرفته و در واقع بعد از موج دوم فمنیست و همزمان با فراگیری فمنیست رادیکال در جهان ایجاد شده است.
وی ادامه داد: از طرفی این رشته چون میان رشته ای است، دردسرهای زیادی را برای اساید و دانشجویان ایجاد کرده است، مشکلاتی مانند یافتن سرفصل های مناسب، چگونگی همکاری دانشگاه ها و همکاری اساتید و غیره.
این دانشجوی دکتری مطالعات زنان ضمن بیان نتایجی که از مصاحبه با دانشجویان مطالعات زنان، به آنها دست یافته بود، گفت: یکی از مشکلات اذیت کننده در دانشگاه ها، دخالت دیدگاه های اساتید در دروس مختلف و تدریس آن به دانشجویان است، یکی دیگر از مسائل، مغایرت سرفصل ثبت شده در وزارت علوم با سرفصل تدریس شده توسط استاد در دانشگاه های مختلف و مسئله اساسی تر وجود محتواهای بسیار غربی و نبود محتوای مناسب فارسی و یا اسلامی در سرفصل ها است، از دیگر مشکلات می توان به خود دانشجویان اشاره کرد که این رشته نیاز به پرخوانی دانشجویان برای فهم همه مفاهیم دارد که متاسفانه اکثر دانشجویان اینگونه نبودند.
مشکلات تجربه زیسته دانشجویان رشته مطالعات زنان / عدم اشتغال دانشجویان در سمت مشاور زنان
حیدری مجد با اشاره به اینکه در شمار زیادی از مصاحبهها با دانشجویان مطالعات زنان، درباب تاثیرگذاری این رشته در تجربه زیسته آنان چه نکاتی یافت شد، خاطرنشان کرد: اکثر دانشجویان بر این باور بودند که این سرفصلها تاثیر مثبتی بر توانمندسازی آنان نسبت به ایجاد تفکر نقاد و خلاقانه نداشته است.
وی افزود: مشکل بعدی مطرح شده، وجود ضعف دانش زمینهای در دانشجویان است، چرا که دانشجویان ورودی این رشته، فارغ التحصیلان رشتههای مختلف مانند برق، پرستاری، مهندسی و غیره هستند. مسئله دیگر، عدم کفایت سرفصلها برای بیان مفاهیم به دانشجویان و عدم وجود نگاه نوین اسلامی در آنها است که این نکته درواقع به سیاستگذاری بر میگردد. همچنین مشکل دیگری که عنوان میشود، عدم وجود روزآمدسازی این رشته و سرفصلهای آن است و نیاز به بررسی مجدد ماهیت و اهمیت این رشته و هدف پرورش دانشجو در آن احساس میشود.
این دانشجوی دکتری مطالعات زنان ادامه داد: نقش مجریان یعنی دانشگاهها و مدیران گروهها بسیار مهم است، مخصوصا برای دانشجویانی که درگیر شرایط خاصی مانند بارداری هستند، برخی دانشگاه ها پذیرای دانشجوی باردار نبوده یا شرایط سختگیرانه ای را برای آنان اتخاذ کردند. از طرفی واحد شغلی مشاور زنان در دستگاهها معمولا تعریف رسمی از اشتغال ندارد و از افراد متخصص نیز در این سمت استفاده نمیشود بلکه معمولا از آشنایان افراد دارای مسئولیت مهمتر در آن سازمان، وارد این سمت میشوند.
وی تاکید کرد: در این پژوهش سعی شد تا علاوه بر بیان مشکلات سرفصلهای مطالعات زنان و تجربه زیسته دانشجویان این رشته، راه حلهایی نیز برای خروج از این مشکلات پیدا شود.
نظر شما