تبیین مؤلفه‌های شفقت در قرآن کریم با تکیه بر تفسیر المیزان/ نگاه اسلام به مقوله شفقت، فراتر از رویکردهای روان‌شناختی است

دانش‌آموخته مرکز تخصصی تفسیر و علوم قرآنی نرجس‌خاتون(س) شاهین‌شهر در پایان‌نامه خود ضمن بررسی تطبیقی مؤلفه‌های شفقت در قرآن کریم و رویکردهای درمانی نوین، تأکید کرد: اگرچه روان‌شناسی برای مقوله شفقت راهکارهای ارزشمندی ارائه داده، اما نگاه قرآن کریم به این موضوع، جامع‌تر، منسجم‌تر و دارای ابعاد متعالی توحیدی و معنوی است.

به گزارش پایگاه خبری و رسانه‌ای حوزه‌های علمیه خواهران/اصفهان، خانم زهرا بهاری، دانش‌آموخته مرکز تخصصی تفسیر و علوم قرآنی نرجس‌خاتون(س) شاهین‌شهر، پیش از ظهر امروز سوم خردادماه در جلسه دفاعیه پایان‌نامه خود با عنوان «بررسی تطبیقی مؤلفه‌های شفقت از دیدگاه قرآن کریم با تکیه بر تفسیر المیزان و رویکرد درمانی شفقت» که در این مدرسه برگزار شد، به تبیین اهمیت این موضوع پرداخت.

خانم بهاری در این جلسه که با حضور اساتید و پژوهشگران حوزوی برگزار شد، حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر رضا مهدیان‌فر، راهنمایی این پژوهش را بر عهده داشت و داوری آن توسط حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر اصغر هادی انجام گرفت، در تبیین ضرورت این پژوهش اظهار داشت: شفقت در لغت به معنای مهربانی، مهر و رحمت است. با توجه به اینکه مهرورزی یکی از نیازهای اساسی بشر است، علم روان‌شناسی با ارائه «رویکرد شفقت‌درمانی»، مؤلفه‌هایی را برای تربیت انسان مشفق جهت مدیریت شرایط سخت و حفظ روحیه مهربانی مطرح کرده است. دین مبین اسلام نیز به عنوان کامل‌ترین دین، این موضوع را به‌طور دقیق مورد توجه قرار داده و در قرآن کریم و منابع اسلامی، آموزه‌های غنی و عمیقی پیرامون شفقت و مهرورزی بیان شده است.

وی در خصوص معنای واژه شفقت در قرآن کریم افزود: در قرآن کریم مشتقات این واژه دارای دو معنای اصلی است؛ یکی به معنای محبت آمیخته با ترس و نگرانی (به جهت بیمناکی فرد مشفق نسبت به اطرافیان) و دیگری به معنای مطلقِ ترس و خشیت.

این پژوهشگر حوزوی در تشریح یافته‌های علمی خود گفت: در این پژوهش با محوریت تفسیر المیزان، مؤلفه‌های انسان مشفق و خودکنترل در قرآن کریم با مؤلفه‌های رویکرد «شفقت‌درمانی» مورد مقایسه قرار گرفت. نتایج نشان می‌دهد که راهکارهای ارائه‌شده در روان‌شناسی، در متون دینی نیز وجود دارد، اما نگاه قرآن کریم به این مسئله گسترده‌تر و فراتر از نگاه رایج در شفقت‌درمانی است.

خانم بهاری بیان کرد: اگرچه در روان‌شناسی مؤلفه‌هایی مانند اراده برای مشفق بودن، همدلی، همدردی و قضاوت نکردن مطرح شده که متون دینی نیز بر آن‌ها تأکید دارند، اما قرآن کریم و تفسیر المیزان، علاوه بر ساحت انسانی، ابعاد توحیدی و معنوی را نیز مد نظر قرار می‌دهند. مفاهیمی همچون «توحید»، «یاد خدا» و «معادباوری» که در قرآن به عنوان بسترسازِ شفقت معرفی شده‌اند، در رویکردهای روان‌شناسی مطرح نشده یا جایگاه لازم را ندارند.

دانش‌آموخته مرکز تخصصی نرجس‌خاتون(س) شاهین‌شهر در پایان خاطرنشان کرد: این پژوهش به روش توصیفی-تحلیلی و با مراجعه به منابع معتبر تفسیری و روان‌شناختی به سرانجام رسیده و ضمن جمع‌بندی مؤلفه‌های شفقت، نشان می‌دهد که دین اسلام ظرفیت بی‌نظیری برای ارتقای سلامت روان انسان و تعالی اخلاقی او از طریق مفهوم عمیق «شفقتِ توحیدی» دارد.

انتهای پیام/

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha