مناسبات دولت و حوزه نیازمند مدل‌سازی عملیاتی است

مشاور رئیس‌جمهور در امور روحانیت با تأکید بر اینکه ظرفیت‌های عظیم حوزه علمیه به‌ویژه در بخش خواهران هنوز برای دستگاه‌های اجرایی به‌درستی تبیین نشده است، گفت: برای رسیدن به تعامل بهینه، باید سیاست‌های کلان حاکم بر مناسبات دولت و روحانیت بر اساس چهار رکن مأموریت، انتظار، ظرفیت و محدودیت بازتعریف شود.

به گزارش پایگاه خبری و رسانه‌ای حوزه‌های علمیه خواهران/اصفهان، حجت‌الاسلام والمسلمین سید علی عماد، مشاور رئیس‌جمهور در امور روحانیت، پیش از ظهر امروز در نشست صمیمانه با اساتید و نخبگان حوزه علمیه خواهران استان اصفهان، با اشاره به سوابق اجرایی و پژوهشی خود در مسیر نظام‌سازی برای نخبگان حوزوی، اظهار داشت: باور عمیق من این است که ظرفیت علمی و مهارتی موجود در حوزه‌های علمیه، فوق‌العاده و بی‌نظیر است و باید از حالت بالقوه به عرصه‌های اجرایی کشور منتقل شود.

وی با ذکر خاطره‌ای از یک پژوهش علمی در دانشگاه اصفهان پیرامون مقایسه هوش هیجانی میان طلاب و دانشجویان گفت: نتایج تحقیقات معتبر نشان می‌دهد که هوش هیجانی طلاب حوزه‌های علمیه به‌طور معناداری از میانگین دانشگاهی بالاتر است. این برتری ریشه در نوع زیست طلبگی، تعاملات گسترده اجتماعی و منابع غنی معرفتی دارد که ذهن و قلب طلبه را برای مدیریت هیجانات و تعاملات سازنده آماده می‌کند.

مشاور رئیس‌جمهور در امور روحانیت به واکاوی ریشه‌های نارضایتی متقابل دولت‌ها و روحانیت پرداخت و تصریح کرد: در جلسات هیئت دولت نیز تأکید کرده‌ام که مناسبات دولت و حوزه در دهه‌های گذشته بهینه و بهره‌ورانه نبوده است. علت اصلی این شکاف، عدم شناخت دقیق طرفین از ظرفیت‌ها، انتظارات، مأموریت‌ها و محدودیت‌های یکدیگر است.

وی افزود: برای عبور از وضعیت فعلی و رسیدن به یک تعامل سیستماتیک، سه گام اساسی را پیشنهاد داده‌ام؛ نخست، بازتعریف اصول و سیاست‌های کلان حاکم بر این مناسبات است. دومین گام، طراحی مدل‌های عملیاتی برای پیوند زدن بخش‌های مختلف حوزه با بدنه قوه مجریه است تا این ارتباط نه بر اساس اشخاص، بلکه بر پایه یک جریان پایدار و سیستم‌محور شکل بگیرد.

حجت‌الاسلام والمسلمین عماد با تمجید از گزارش‌های فنی و مطالبات دقیق بانوان طلبه اصفهان خاطرنشان کرد: این دست جلسات باید به خروجی‌های مدون و گزارش‌های راهبردی تبدیل شود تا بتوان در لایه‌های تصمیم‌گیری دولت، تصویری واقعی و مقتدر از توانمندی‌های حوزه علمیه خواهران ارائه داد.

اعتبار اجتماعی حوزه در گرو گره‌گشایی از مسائل جامعه است

مشاور رئیس‌جمهور با تأکید بر ضرورت گذار از نگاه فردی به نگاه سیستمی در تعامل دولت و حوزه گفت: میزان سرمایه اجتماعی روحانیت به حجم خدماتی بستگی دارد که به نهادهای دیگر مانند خانواده، اقتصاد و فرهنگ ارائه می‌دهد؛ لذا حوزه باید با زبانِ آمار و فکت، قدرت کارآمدی خود را در کاهش آسیب‌های اجتماعی به اثبات برساند.

وی اظهار داشت: سیستم به‌معنای واکنش هماهنگ و سریع همه اجزا در برابر یک محرک است؛ ما در مناسبات دولت و حوزه نیازمند برنامه‌ریزی عملیاتی، مانیتورینگ و سنجش اثربخشی هستیم تا مشخص شود خروجی این تعاملات تا چه حد در سفره و فرهنگ مردم اثرگذار بوده است.

حجت‌الاسلام والمسلمین عماد با اشاره به اینکه هر نهاد اجتماعی به میزان خدمتی که به دیگر نهادها ارائه می‌دهد، کسب اعتبار می‌کند، تصریح کرد: حوزه علمیه باید به‌طور دقیق معین کند که چه خدماتی را می‌تواند به نهاد خانواده، علم، اقتصاد و سیاست بین‌الملل ارائه دهد. اگر ما نتوانیم گره‌ای از جامعه باز کنیم، نمی‌توانیم انتظار همراهی و اعتبار اجتماعی بالا داشته باشیم.

مشاور رئیس‌جمهور در امور روحانیت با انتقاد از خلأ مطالعات پیمایشی در حوزه گفت: ما نیازمند مطالعات آماری و فکت‌های دقیق هستیم. برای نمونه باید با پیمایش‌های علمی نشان داد که حضور فعال روحانیت و حوزه‌های علمیه در یک منطقه، چه میزان از آمار آسیب‌های اجتماعی نظیر خودکشی یا طلاق را کاهش داده است. این زبانِ فکت و آمار است که برای بدنه اجرایی کشور قانع‌کننده خواهد بود.

وی مدل موفق مشاوره را مدل نتیجه‌گرا دانست و یادآوری کرد: حوزه نباید تنها به ارائه بسته‌های سیاستی تئوریک بسنده کند، بلکه باید مانند یک مشاور ورزیده، کارآمدی خود را در عمل نشان دهد. مشکل بزرگ ما این است که نتوانسته‌ایم کارهای انجام شده و توانمندی‌های انجام نشده را به‌درستی واگویه و بازنمایی کنیم.

حجت‌الاسلام والمسلمین عماد بر لزوم معرفی دقیق ظرفیت‌های تخصصی حوزه‌های علمیه به بدنه اجرایی کشور تأکید کرد و گفت: بسیاری از مدیران ارشد از عمق تخصص‌های موجود در حوزه بی‌اطلاع هستند؛ برای مثال وقتی به وزیر اقتصاد گزارش دادم که تنها در قم ۱۷۶ دانش‌آموخته دکتری و پسادکتری در رشته اقتصاد داریم، برای ایشان تعجب‌آور بود.

حجت الاسلام و المسلمین عماد تأکید کرد: حوزه علمیه اصفهان و به‌ویژه حوزه خواهران باید ظرفیت‌های خود را به صورت فنی و در قالب نشست‌های معرفی ظرفیت به استاندار و مدیران دستگاه‌ها عرضه کنند.

وی با بیان اینکه مسائل اجتماعی تک‌بعدی نیستند، افزود: امروز برای حل معضلاتی نظیر حجاب یا فقر، نیازمند میز حل مسئله هستیم؛ چراکه این موضوعات با حوزه‌های سیاست، حقوق، بین‌الملل، اقتصاد و امنیت گره خورده‌اند. به عنوان مثال، حل مسئله آب و انرژی در کشور ممکن نیست مگر اینکه عنصر فرهنگ‌سازی و تقویت روحیه صرفه‌جویی را از طریق نهادهای دینی در میان مردم نهادینه کنیم.

مشاور رئیس‌جمهور در امور روحانیت با آسیب‌شناسی پژوهش‌های حوزوی، یادآوری کرد: یکی از خلاءهای جدی ما، تمرکز بیش از حد بر حوزه‌های نظری و فلسفی عاوم انسانی و غفلت از پیمایش‌های میدانی و مطالعات پیمایشی است. پژوهش‌های ما باید میدانی‌تر شود. اگر ما نتایج پیمایش‌های سنجش نگرش ایرانیان را به درستی تحلیل می‌کردیم، بسیاری از حوادث اجتماعی کشور قابل پیش‌بینی بود. شناخت دقیق شاخص‌هایی نظیر نرخ بیکاری و آموزش جوانان، به ما کمک می‌کند تا پیش از تبدیل شدن مسائل به بحران، برای آن‌ها چاره‌اندیشی کنیم.

حجت‌الاسلام والمسلمین عماد به تبیین نگاه رئیس‌جمهور به جایگاه قرآن و حوزه پرداخت و اظهار داشت: دکتر پزشکیان همواره تأکید دارند که قرآن کتاب زندگی است و باید در متن زندگی فردی و اجتماعی مردم حضور پیدا کند. این ادبیات و رویکرد رئیس‌جمهور که بر مفاهیمی همچون محله‌محوری و مسجدمحوری تأکید دارد، کاملاً از جنس دغدغه‌های جوامع دینی و حوزوی ماست. لذا این بهترین فرصت است تا نخبگان حوزوی با مدل‌سازی علمی، گفتمان قرآن، کتاب زندگی را در ساحت‌های مختلف حکمرانی پیاده‌سازی کنند.

گفتمان مسجدمحوری فرصتی طلایی برای حضور نخبگان حوزوی در حل مسائل محلات است

حجت‌الاسلام والمسلمین عماد گفت: رویکرد دولت در زمینه محله‌محوری و مسجدمحوری برآمده از ادبیات دینی و حوزوی است؛ لذا نخبگان حوزه باید با ورود حکیمانه به این عرصه، از فرصت پشتیبانی دولت برای تقویت همبستگی اجتماعی و حل مشکلات مردم بهره ببرند.

وی اظهار داشت: رئیس‌جمهور بر این باور است که اگر نظام تعلیم و تربیت اصلاح شود، کشور اصلاح خواهد شد. ایشان معتقد است سرمایه‌گذاری واقعی نه در ساختمان مدارس، بلکه در تربیت مربی و معلم بر اساس آموزه‌های قرآن به عنوان کتاب زندگی است.

حجت‌الاسلام والمسلین عماد با اشاره به ضرورت پرهیز از اختلافات و تمرکز بر مشترکات برای پیشبرد اهداف نظام، بیان کرد: ادبیات رئیس‌جمهور در موضوعاتی همچون مشارکت مدنی، همبستگی ملی و سرمایه اجتماعی، کاملاً با ظرفیت‌های مسجدمحور حوزه علمیه همخوانی دارد. نگاه دولت این است که برای افزایش سرمایه اجتماعی دین و نظام، باید از مقیاس محله شروع کرد و محوریت این تحول را به مسجد سپرد.

مشاور رئیس‌جمهور در امور روحانیت با هشدار نسبت به لزوم خروجی‌محور بودن طرح‌های حوزوی، بیان کرد: اگر دولت پشتیبانی اقتصادی لازم را از طرح‌های محله‌محور و مسجدمبنا انجام دهد، اما این طرح‌ها در عمل موفق به حل معضلات مردم نشوند، فرصت بزرگی از دست خواهد رفت. لذا موفقیت این نگاه، در گرو حضور امامان جماعت توانمند و مشارکت فعال بانوان طلبه متخصص در سطح محلات است.

وی اضافه کرد: امروز فرصت بسیار خوبی برای حوزه‌های علمیه فراهم شده تا با استفاده از این رویکردِ دولت، از لایه نظری وارد مرحله برنامه‌ریزی اجرایی شوند. ما باید بتوانیم دغدغه‌های نخبگانی را به برنامه‌های عملیاتی تبدیل کنیم تا اثرات مثبت آن در بهبود وضعیت فرهنگی و معیشتی مردم نمایان شود.

انتهای پیام/

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha