نقش‌های پیدا و نهان زنان در کربلا / زنان آیه های بردباری نهضت عاشورا

شناسه خبر : 81059

1398/06/18

تعداد بازدید : 163

نقش‌های پیدا و نهان زنان در کربلا / زنان آیه های بردباری نهضت عاشورا
ما مدیون عاشوراییم. اگر آن روز زینب(س) کتاب قطور صبوری را تدوین نمی‌کرد، امروز هیچ‌کس را معیار صبوری نبود. زینب(س) حجت شکیبایی است و آیه بردباری.

شما زینت تمام بانوان عالمید. از هر طرف برای وصف شما وارد می‏شوم، به کربلا می‏رسم. دشت نینوا، قله‏ای بود تا تمامی بلندای شما را نشان دهد، که بانوان مسلمان می توانند قوت استدلال و سخنوری را در مصاف با شمشیرها، رویارو باشند. می‏توانند زورآوریِ بازوان صبر و تقوا را به رخ مصیبت بکشند.

ما مدیون عاشوراییم. اگر آن روز زینب(س) کتاب قطور صبوری را تدوین نمی‌کرد، امروز هیچ‌کس را معیار صبوری نبود. زینب(س) حجت شکیبایی است و آیه بردباری.

در شکننده‌ترین لحظه‌ها و در ازدحام آزمون‌ها و آتش و آوارگى، کیست که فصلی از کتاب زینب(س) را بخواند و حقارت رنج خود را در مقایسه با آن رنج‌های کوه‌شکن درنیابد.

منطقه عملیاتی زینب(س)، این بانوی صبور بنی‌هاشم، منطقه فراگیر دردها و درمان‌های بشری است و فرماندهی کریمانه این عملیات دنباله‌دار، همه جبهه‌های اسارت را در بردارد.

حادثه عاشورا نقش بسزایی در رشد و گسترش اسلام داشته است

حادثه عاشورا نقش به سزایی در حیات و رشد و گسترش اسلام داشته و همچون چراغ پر نوری در جلو راه امت اسلامی نور افشانی کرده است. بی‌تردید یکی از گروه‌های نقش آفرین در این نهضت زنان بودند. اگر اسلام با قیام امام حسین(ع) زنده است، سهم بزرگی از آن مربوط به زنانی است که تاریخ، مانند آن را کمتر دیده است.

پس از واقعه تلخ عاشورا، رسالت سنگین بانوان کاروان حسینی آغاز شد. آنان با وجود شرایط سخت جسمی و روحی، باید از اندیشه، کلام و احساس یاری گرفته و با خطبه های پرشورشان، مردمی که در عمق نادانی به سر می بردند را از حقانیت راه امام حسین(علیه السلام) و مظلومیت ایشان آگاه می ساختند و به رهبری بانوی بزرگ اسلام حضرت زینب(علیهاالسلام)، به نشر معارف اسلام و رساندن پیام شهیدان می پرداختند تا اسلام را از زوال نجات بخشند.

زنان مطرح در واقعه عاشورا

اکنون به معرفی برخی از زنان مطرح در عاشورا می پردازیم:

ام البنین: مادر چهار برادرِ كشته شده بود که به بقيع مى‌رفت و در آنجا، اندوهگين‌ترين و سوزناك‌ترين مرثيه‌سرايى‌ها را براى پسرانش انجام مى‌داد.

ام سلمه: همسر بزرگوار پيامبر(ص) که رابطه عاطفى عميقى با اهل بيت پيامبر(ص) داشت و در قيام امام حسین(ع) رازدار قيام و شهادت ايشان بود.

رَباب: همسر باوفاى امام حسين(ع) و مادر سكينه و عبداللَّه بن الحسين است. علاقه امام به وى، از شعرى كه براى او و سكينه سروده، آشكار مى‌شود.

زینب کبری(س): زينب(س) از آغاز قيام امام حسين(ع) همراه برادر شد و در تمام دوران قيام، همدل و همراه و رازدار او بود. او پس از حادثه عاشورا شكوهمند و استوار سرپرستى، قافله اسيران را به عهده گرفت و با شجاعت و صلابت و درايت، كار را به پايان برد.

سکینه: وى در كربلا، حدود نُه سال داشت و نوعروس بود و شوهرش عبداللَّه بن الحسن(ع) در كربلا به شهادت رسيد. وى در زمره اسيران به کوفه و شام و سپس به مدینه رفت و در آنجا زيست.

فاطمه دختر امام حسن(ع): وى همسر امام زين العابدين(ع) و مادر امام باقر(ع) و مادربزرگِ ساير امامانِ اهل بيت(ع) است.

فاطمه دختر امام حسین(ع): وى دختر بزرگ امام حسين(ع) و همسر حسن مثنّى فرزند امام مجتبى عليه السلام است.

فاطمه دختر امام علی(ع): وى كه«فاطمه صغری» نيز ناميده شده، به همراه همسر شهيدش ابوسعيد بن عقيل در كربلا حضور داشت و سپس به سفر اسارت رفت. وى از راويان حوادث كربلاست.

ام خلف: از زنان مؤمنه ای بود که محبت اهل بیت عصمت و طهارت سراسر وجودش را پر کرده بود، وی با مسلم بن عوسجه، یار با وفای امام حسین(ع) ازدواج کرد که ثمره آن فرزندی به نام ˈخلفˈبود. او روز عاشورا به همراه همسر و فرزندش در کربلا حضور داشت.

فکیهه: زوجه‌ی عبدالله بن اریقط بود. فکیهه در خانۀ رباب همسر امام حسین(ع) خدمت می‌کرد و از عبدالله پسری آورد به نام قارب که در کربلا شهید شد. فکیهه هم به همراه رباب به سلک اسیران به شام رفت.

لیلی التمیمیه:لیلی دختر مسعود بن خالدبن ربعی بن مسلم بن جندل بن نهشل بن دارم تمیمی است. مادرش عمیره بنت قیس بن عاصم بن سنان بن خالد بن منقر است. لیلی مادر فرزندان امیرالمؤمنین، عبدالله و ابوبکر است که در واقعه کربلا همراه دو پسرش در کنار امام(ع) حضور داشته است.

تاریخ کربلا حادثه ای مذکر-مونث است

شهید مطهری(ره) در خصوص زنان واقعه عاشورا بیان می کند: (تاریخ کربلا یک تاریخ و حادثه مذکر- مونث است. حادثه‌ای که مرد و زن هر دو در آن نقش دارند؛ ولی مرد در مدار خودش و زن در مدار خودش).

همچنین وی می گوید: (... ابا عبدالله(ع) اهل بیت خودش را حرکت می دهد، برای اینکه در تاریخ رسالتی عظیم را انجام دهند. برای اینکه نقش مستقیمی در ساختن این تاریخ عظیم داشته باشند، اما با قافله سالاری زینب، بدون آن که از مدار خودشان خارج شوند، از عصر عاشورا زینب(س) تجلی می کند و از آن به بعد به او واگذار شده بود).

نهضت حسینی توسط امام حسین(ع) و حضرت زینب(س) بنیان نهاده شده است

آیت الله العظمی جوادی آملی بیان می کند: (مگر فرمایش حضرت زینب کبری(س) «نحیی معه و نموت معه» مخصوص به گذشته است؟ لذا نباید نقش آفرینی حضرت زینب(س) را تنها به پس از حوادث عاشورا منحصر کنیم، مبادا کسی خیال کند که بخش مصیبت و اسارت مرتبط با حضرت زینب(س) است، زیرا نامه ای که در مسیر مکه و کربلا از والی مدینه خدمت امام حسین(ع) رسید و پس از طرح این پیشنهاد در نامه که زنان و کودکان این کاروان را به مدینه بفرست؟ لیکن از پشت حرم زینب کبری(س) بود که مانند شیر نعره زد و فرمود که این چه پیشنهادی است؟«نحیی معه و نموت معه»، لذا سیرۀ حضرت زینب کبری(س) همانند قمر بنی هاشم(ع) است، این بانو همچون علی اکبر(ع) است، مبادا کسی خیال کند از عصر عاشورا به بعد نوبت نقش آفرینی زینب(س) است، خیر، بلکه صدر تا ذیل نهضت حسینی توسط امام حسین(ع) و حضرت زینب کبری(س) بنیان نهاده شده است.)

زنان،واقعه عاشورا را با اوج عاطفه و احساس انتقال دادند

خانم علی اوسط در گفتگو با خبرگزاری کوثر نقش زنان در واقعه عاشورا را دارای جنبه های مختلفی دانست و افزود: نقش تربیتی یکی از نقشهای مهم زنان در واقعه عاشورا بوده است همانگونه که برخی از زنان از جمله حضرت زهرا(س) و مادر حضرت علی اکبر با وجود اینکه در این واقعه حضور ندارند اما افرادی تاثیرگذار را تربیت کرده اند.

وی بیان کرد: متاسفانه امروزه دشمنان بر روی نقش تربیتی زنان تمرکز کرده‌اند و در تلاشند تا مانع تربیت صحیح نسل آینده شوند که باید این نقشه دشمنان را به خوبی شناخت و مانع این اقدام آن‌ها شد.

مدیر مدرسه علمیه خواهران کوثر تهران گفت: از ابتدای حرکت امام حسین(ع) از مدینه به مکه برای انجام حج، بانوان نقش مهمی داشته اند از جمله حضرت زینب(س) که در تاریخ آمده که شرط ازدواجش این بوده که در همه سفرهای امام حسین(ع) ایشان نیز همراهیش کند و طبق این قرار، همسر حضرت زینب(س) به ایشان اجازه سفر به مکه همراه امام حسین(ع) را می دهد.

وی یکی از نقش های زنان را در واقعه عاشورا نقش تشویقی دانست و افزود: زهیر همیشه دورتر از امام حسین(ع) خیمه میزد تا با ایشان روبرو نشود اما یکبار بر حسب اتفاق خیمه اش با ایشان نزدیک شد، امام حسین(ع) شخصی را نزد زهیر فرستاد و خواستار ملاقات با وی شد و او با اینکه تمایلی به ملاقات نداشت اما به توصیه همسرش به محضر امام حسین(ع) حاضر شد و امام از وی خواست که در جنگ حضور یابد که پذیرفت و همسرش را طلاق داد تا آزادش کند و به وی گفت که دیگر از جنگ بازنمی گردد و همسرش از او خواست که شفاعتش را بکند.

خانم علی اوسط بیان کرد: همچنین برخی از زنان در واقعه کربلا به پرستاری از بیماران و مجروحان می پرداختند.

وی با بیان اینکه زنان در جنگیدن با دشمن در واقعه عاشورا نقش موثری نداشتند، افزود: خداوند در اسلام نقش جنگیدن را جز در موارد ضروری از زنان برداشته اما دفاع را لازم دانسته است بنابرین امام حسین(ع) نیز چنین اجازه ای به زنان برای جنگیدن ندادند.

این استاد حوزه یکی از نقش های پررنگ زنان را رسالت آنها در رساندن پیام عاشورا دانست و تصریح کرد: این رسالت زنان از روز عاشورا آغاز می شود و پررنگ ترین نقش را در حضرت زینب(س) مشاهده می کنیم.

وی ادامه داد: حضرت زینب(س) پس از واقعه عاشورا به خطبه خوانی پرداختند و افشاگری کردند که این امر مانع پنهان ماندن این روز بزرگ شد زیرا دستگاه بنی امیه سعی در پنهان کردن واقعه عاشورا داشتند.

خانم علی اوسط بیان کرد: همچنین فاطمه صغری و رباب همسر امام حسین(ع) که طبع شعر داشتند با شعرخوانی به افشاگری علیه دستگاه بنی امیه می پرداختند.

وی گفت: زنان در مسیر شام با خطبه خوانی و حتی برپا کردن مجالس عزاداری مردم را جمع کرده و به حالت عزاداری واقعه عاشورا را مطرح می کردند.

مدیر مدرسه کوثر تهران عنوان کرد: ام البنین در مدینه چهار قبر ظاهری ایجاد کرده و هر روز عزاداری کرده و اینگونه پیام عاشورا را به مردم منتقل می کردند.

وی با بیان اینکه نقش اصلی و محوری زنان مانع از بین رفتن پیام واقعه عاشورا شد، افزود: با وجود اینکه افراد بسیاری راوی بودند ودر کتاب ها واقعه عاشورا مطرح شده اما زنان با گفتار خود در شام، پیام عاشورا را به خوبی منتقل کردند و پیام رسان کربلا برای مردم شدند.

خانم علی اوسط ادامه داد:‌ زنان در واقعه عاشورا با حفظ دین، حجب و حیای خود تمام این مسیر سخت را با صبر طی کردند و پیام عاشورا را منتقل ساختند که حد اعلای آن را در جمله حضرت زینب(س) می بینیم که بعد از تحقیری که دستگاه بنی امیه انجام داد، گفتند که در این مسیر جز زیبایی از خداوند چیزی ندیدیم.

وی در وصف شخصیت بزرگ حضرت زینب(س) افزود: پس از جنگ دشمن کشته های خود را دفن کرد در حالیکه بدن مبارک امام حسین(ع) و یارانش بر روز زمین باقی مانده بود و مجددا بدن آنها را از میدان قتلگاه عبور دادند تا اسرا را آزار دهند و حضرت سجاد(ع) با تب بالای خود با دیدن بدن آنان از حال رفت و گریه طولانی کرد و حضرت زینب(س) به ایشان دلداری داد.

وی با بیان اینکه زنان در واقعه عاشورا نقش رسانه را داشتند، اظهار داشت:‌ اگر امروز رسانه می خواهد پیام رسان باشد باید از همه ظرفیت هایش با نهایت ظرافت استفاده کرد.

خانم علی اوسط بیان کرد: نام زنان را باید پیامبران عاشورا گذاشت زیرا در پیچ و خم تاریخ مانع از بین رفتن نام این روز بزرگ شدند.

وی گفت:‌ نقش تربیتی، حضور زنان در واقعه عاشورا و نشان دادن تابلویی از زنان پر استقامت و رساندن پیام واقعه عاشورا از مهم ترین ویژگی های زنان بوده است.

مدیر مدرسه کوثر تهران ابراز کرد: با توجه به تحریم ها و نفوذ دشمنان به داخل، زنان باید به بیدار کردن مردم، تربیت فرزندان صالح و آگاهی مردم جامعه بپردازند و پیام عاشورا را به مردم جامعه انتقال دهند.