نقش زنان در انقلاب اسلامی ایران

شناسه خبر : 72704

1397/11/23

تعداد بازدید : 42

نقش زنان در انقلاب اسلامی ایران
وقتی از وظیفه بزرگ تربیت فرزندان که بر عهده زنان است حرف می‌زنیم، ابداً به این معنی نیست که بانوان در اسلام گوشه‌نشین و محصور در خانه‌اند و نقش مؤثری ندارند، چراکه حرکت زن‌ها و نقش بانوان ایرانی در انقلاب اسلامی ابداً کم‌رنگ‌تر از مردان نبوده و در بعضی از صحنه‌های خاطره‌انگیز عصر انقلاب زن‌ها از مردها پیش افتادند، حرکت خودجوش زن‌ها در مشهد مقدس ازاین‌دست بود که بعدها امام خمینی (ره) در شأن این حرکت عظیم فرمودند: «اگر این زن‌ها نبودند، انقلاب پیروز نمی‌شد.»


به گزارش خبرگزاری کوثر، قبل از بررسی نقش زنان در انقلاب اسلامی، لازم به ذکر است که بانوان در سه مقام و به سه طریق می‌توانند در تحولات جامعه مؤثر باشند و برای بررسی بیشتر به ذکر چند مصداق از ابتدای خلقت بشریت تا صدر اسلام بسنده می‌کنیم.
اولین شأن در ایجاد تحولات اجتماعی هر جامعه‌ای تربیت است، تربیت هر جامعه به تربیت و سطح کمالات زنان یک جامعه بسته است.
 از اولین زن خلقت حضرت حوا(س) گرفته تا زنان بزرگ تاریخ یکتاپرستی ازجمله مادران ائمه و پیامبران اولوالعزم، باتقوا و منش انسانی و عشق و محبتی که در دل فرزندان خود نهادند، باعث شدند که مردانی تأثیرگذار در تاریخ ساخته شوند، پیامبرانی که برای هدایت امت‌ها فرستاده می‌شدند و در مسیر رسالت‌های نبوی  در سختی‌ها و مشکلات استقامت می‌ورزیدند.
پر مسلم است که نور نبوت نتیجه پاکی روح و صفای باطن و تربیت صحیح هر انسان است و هر کس بعد از زاده شدن تا تربیت درست نبیند، لایق رهبری بر مردم زمانش نمی‌شود. 
طریق دوم از تأثیرات یک زن در تحولات اجتماعی در هر زمان مرتبه‌ای مساوی با مردان است، همسرانی که دوش‌به‌دوش مردان خود می‌جنگند و ایستادگی می‌کنند و در مسیر ریشه کردن ظلم متحمل رنج‌ها و سختی‌های بسیار شده‌اند، پس زن‌ها جزء سیاهه سپاه هر انقلابی به شمار می‌روند.
حضرت خدیجه (س) نمونه بارز یک همسر انقلابی هستند که مردانه در راه پیامبر خود ایستادگی کردند و با اعطای مال و تحمل رنج و عذاب زیاد، برای جامعه کوچک مسلمان آن زمان، در روزهای سخت تحریم و تبعید در شعب ابی‌طالب، مادری کرده و از مشکلات مصائب  مسلمانان مظلوم زمانشان می‌کاهیدند.
در مقام سوم، بانوان در اندازه نقش اول یک انقلاب مؤثرند، نمونه بارز این جایگاه حضرت زینب(س) هستند که بعد از جریان کربلا پرچم‌دار اصلی قیام شده و با جار زدن مظلومیت سالار شهیدان امام حسین(ع)، بزم مستانه یزیدیان را آشفته کرده و با خطبه‌های زنانه و حیدری خود دل‌های غفلت زده مردم ناآگاه را بیدار می‌کند و باعث به وجود آمدن قیام‌های پی‌در‌پی بر ضد امویان می‌شود.
اما مؤثرترین بانو در دین مبین اسلام حضرت زهرا(س) است که در هر سه‌شان و مقام یک بانو انقلابی درخشید، ریحانه آفرینش، انسان کامله‌ای بود که در دامان خود دو سید جوان اهل بهشت را تربیت کرد که صلح امام حسن مجتبی (ع) نیز مانند قیام امام حسین (ع) باعث رو شدن چهره ریاکار امویان شد، همان امویان که با تزویر امیرالمونین علی(ع) را خانه‌نشین کرده بودند.
ایشان به‌عنوان همسر امام علی(ع)، تنها مدافع ایشان در مقابل غصب خلافت بودند که در جایگاه فرزندی پیامبر راحل(ص) برای احقاق حق امام عصر خود قیام کردند، در عین مظلومیت یک‌نفره اقدام به یک انقلاب نموده و نه در مقابل چهل نفر بلکه با رشادت در مقابل جهالت یک قوم ایستادگی کردند و مثل پدرشان اذیت شدند، مورد بی‌احترامی گمراهان قرار گرفته& جانباز شدند و به شهادت رسیدند.
در اعصار مختلف نیز تحولات بزرگی در جهان به دست بانوان و زنان صورت گرفته است که توجه به آن‌ خالی از توجه نیست، از بلانکا کانالز که شورش هایویا را در کشور پورتوریکو بر ضد ایالات متحده آمریکا ترتیب داد گرفته تا سلیا سانچزی که به عقیده بسیاری از مورخان تصمیم‌گیر اصلی در انقلاب کوبا، وی بوده است نه چه‌گورا و نه حت فیدل کاسترو، یکی دیگر از این زنان نیز اسماء محفوظ مصری است که یکی از رهبران ائتلاف جوانان مصری بود که در سال 2011 در مصر انقلاب کردند.
مراد ما از بررسی نقش زنان در انقلاب اسلامی منحصر در دو طریق اول است هرچند این سخن ابداً به این معنی نیست که بانوان در رهبری سیر جریانات انقلاب اسلامی بی‌اثر بوده‌‌اند. 

سیر تاریخی تأثیرات بانوان در جریان مبارزات انقلاب
گزافه نیست اگر زنان را اولین مبارزان در مقابله با حکومت غرب‌گرای پهلوی دانست، در دوران استبداد و خفقان حکومت چوب و چماق رضاخانی که برای برخی از مردها جرئت و جنم اعتراضی نمانده بود، بعد از حکم رضاخان منوط به به کشف حجاب در سال 1314 این زنان و دختران سرزمینمان بودند که در کوچه و خیابان‌ها زیر باتوم مأمورین نظام طاغوتی حجاب از کف ندادند.
زنانی که مبارزه کردند و شکنجه شدند، زنانی که سال‌ها خود را در خانه حبس کردند و با ترس در خیابان‌های کشور قدم می‌گذاشتند، دیدن رنج و سختی این دوران دین‌داری زنان ایرانی را راسخ‌تر کرد که این ایمان راسخ بعدها به انقلاب اسلامی منتج شد.
روشن است که رضاخان پهلوی با سفر به ترکیه و دیدن وضعیت حجاب در آنجا تصمیم گرفت تا فرهنگ ایران را هم مثل ترکیه تبدیل به فرهنگ غربی کند، این فرهنگ که زن به دید ابزار دیده می‌شود و کرامت واقعی و حرمت بانوان را زیر پا می‌گذارد خیلی زود در ایران شناخته شد، برای اولین بار در تاریخ در جریان یک مهمانی مخصوص، درباریان و منصب‌داران با همسرانی که شمایل جدید داشتند به مهمانی پادشاه درآمدند تا در همین مراسم شاه برای اولین بار خانواده‌اش را بدون حجاب رونمایی کند.
 بدین‌وسیله از همین ابتدا زن‌ها در مسیر فرهنگ غربی به‌عنوان یک ابزار در خدمت پیشبرد اهداف سیاسی پهلوی قرار گرفتند.
در ادامه حکومت طاغوت ، که آرزوی ایجاد فرهنگی اروپایی در بین مردم داشت و از هیچ تلاشی دریغ نمی‌کرد بعد از حوادث کشف حجاب و مقاومت مردم، کم کم به فکر نرمش افتاد و سعی داشت با سم‌پاشی فرهنگی و لوایح و قانون‌های پوشالی، جلوه و چهره فرهنگ اروپایی را برای زنان مؤمن ایرانی بزک کند.
 لذا در سال 1341 و در جریان انقلاب سفید و موسوم به انقلاب شاه و مردم که در قالب یک همه‌پرسی ساده صورت گرفت، برای زنان حق رأی قائل شد و در اقدامی عجیب با تغییرات در قوانین مبتنی به شرع، به زنان ایرانی حق طلاق داد و حضانت بچه بعد از طلاق را به زن‌ها سپرد.
جدای از بحث فقهی این احکام که در صدد بیان آسیب‌های آن نیستیم این تغییرات درست یا غلط فقط برای جذب جامعه بانوان به‌سوی فرهنگ غربی بود، چه آنکه بعد از ماجرای کشف حجاب بین مردم نیز دودستگی افتاد و بعضی از مردم که از طبقات غنی جامعه بودند فرهنگ غربی را پذیرفتند و آن را گسترش می‌دادند و البته در جنگ جهانی دوم  و پس از هجوم متفقین این تغییرات و تهاجمات فرهنگی با وارد شدن لباس‌های فرنگی که نوع پوشش زنان و مردان ایرانی را تغییر می‌داد بیشتر هم شد و عده‌ای از مردم و خانواده‌ها شمایل غربی گرفتند.
حتی در ادامه این روندها، مکان‌هایی با الگو گیری از کلاب‌های آمریکایی بازگشایی شد تا فحشا را در بدنه اجتماع نهادینه کند.
اما زنان مؤمن و با ایمان که در این برهه زمانی، گوش به اوامر رهبر بزرگوارشان بودند تحت تأثیرات تبلیغات سوء قرار نگرفته و با استقامت در برابر سم‌پاشی فرهنگی پهلویان، دوش‌به‌دوش مردان مبارزه می‌کردند و در خانه‌های خود یاران خمینی (ره) را تربیت و برای اثرگذاری آماده می‌کردند.

مادران مهم‌ترین رکن جامعه اسلامی 
شاید بر نقش و اهمیت زنان در انقلاب اسلامی همین جمله از امام خمینی(ره) کافی باشد؛ زمانی که در 15 خرداد 1342 امام خمینی(ره) را دستگیر کرده بودند، مامور ساواک به کنایه از امام پرسید که «یارانت کو؟» و ایشان فرمودند: «یاران من در گهواره اند.»
از این جمله علاوه بر دوراندیشی حضرت امام خمینی(ره) نقش زنان در انقلاب را هم می‌توان فهمید، زنان در سال 1342 برای روزهای طلایی انقلاب فرزندان خود را تربیت می‌کردند و همراه با مردان یک‌صدا نیز در تظاهرات سال 42 شرکت کردند.
وقتی از وظیفه بزرگ تربیت فرزندان که بر عهده زنان است حرف می‌زنیم، ابداً به این معنی نیست که بانوان در اسلام گوشه‌نشین و محصور در خانه‌اند و نقش مؤثری ندارند، چراکه حرکت زن‌ها و نقش بانوان ایرانی در انقلاب اسلامی ابداً کم‌رنگ‌تر از مردان نبوده  و در بعضی از صحنه‌های خاطره‌انگیز عصر انقلاب زن‌ها از مردها پیش افتادند، حرکت خودجوش زن‌ها در مشهد مقدس ازاین‌دست بود که بعدها امام خمینی (ره) در شأن این حرکت عظیم فرمودند: «اگر این زن‌ها نبودند، انقلاب پیروز نمی‌شد.»
بنابراین تهمتی که جامعه غربی و روشنفکر به زنان مسلمان می‌زند کاملاً بی‌اساس بوده و هست و امروزه که سالها است از عمر انقلاب می‌گذرد با حضور بانوان در پست‌های حساس مملکت مواجه هستیم به‌گونه‌ای که نقش زنان در اداره حکومت اسلامی انکارناپذیر شده است.
حضرت امام خمینی(ره) مهم‌ترین وظیفه مادران را تربیت فرزندان می‌داند که این به دلیل وابستگی میان مادر و فرزند است، چراکه تأثیری که مادر در تربیت فرزندان دارد هیچ‌کس ندارد نه پدر نه استاد.
ایشان عقیده داشتند که رژیم شاهنشاهی می‌خواست این نقش مهم و شریف را از زن‌ها بگیرد و دائماً با تبلیغ‌های سوء که چرا زن باید بچه‌داری و خانه‌داری بکند سعی داشت این مسئولیت بزرگ را سخیف جلوه داده  و خراب کند تا زنان بچه‌ها را برای تربیت به آسایشگاه‌ها بفرستند و به کارهای پوچ موردنظر طاغوتیان بپردازند که درنتیجه این اقدام بچه‌ها عقده‌ای بار می‌آمدند، بر این اساس فرزندان باتربیت غیر اسلامی رشد کرده و سرباز فرهنگ غرب شده و با جرائم و فساد و اشاعه فحشا دامان فرهنگ ایرانی را لکه‌دار می‌کردند. 
امروزه هم همین‌گونه است، زنان مادران تربیت‌کننده هر جامعه‌ای هستند و اگر جامعه‌ای در مسیر درست قدم برمی‌دارد و اخلاق انسانی در جامعه‌ای حس می‌شود  و یا اگر جامعه‌ای یک‌صدا به شوق آرمان‌ها و اهدافش می‌جنگد دلیلش تربیت و پرورش درست زن‌های جامعه است.
اگر قرار است یک نسل جوان و مؤمن داشته باشیم که آرمان‌های امام خمینی(ره) و انقلاب را پیش ببرد، باید از همین امروز جایگاه زن در جامعه اسلامی را ارج نهاده و وظایف زن ایرانی را آن‌گونه که اسلام الگوسازی می‌کند تبیین کنیم تا در تربیت فرزندان و نسل بعدی انقلاب مؤثر باشند.
متأسفانه امروزه استکبار جهانی با هدف‌گذاری درست قشر جوان و در ادامه روند تهاجم فرهنگی، با مسلح شدن به وسایل ارتباط‌جمعی و استعانت از فضای مجازی سعی در لکه‌دار کردن چهره زن باایمان دارد و با بزرگنمایی‌های رسانه‌ای چند فرد تحت تأثیر فرهنگ غربی را به نمایش عموم می‌گذارد تا بی‌حجابی را عادی جلوه داده و درنتیجه شکل جامعه اسلامی را به‌مانند جوامع بی‌دین در بیاورد که در آن صورت به بقای عمر انقلاب اسلامی که سعادت مملکت در گرو آن است امیدی نمی‌ماند.
بدیهی است که مردم با ایمان باید با بصیرت هدف‌گذاری غرب را بداند و با آغوش گسترده محبت و توجه کامل خانواده به تربیت جوانان، دختران خود را غرق محبت کنند تا جذب جوسازی آلوده غرب نشوند، طبیعتاً همان‌گونه که معادن و نیروهای فسیلی از لحاظ اقتصادی آینده کشور را تأمین می‌کنند، بانوان هم ازاین‌جهت که مربیان و معماران خط فکری نسل آینده هستند بسیار مهم‌اند پس شایسته است در حفظ این سرمایه مهم بیش از پیش کوشا باشیم.
وقتی نقش بانوان را در صدر جریانات انقلاب بررسی می‌کنیم در تظاهرات، راهپیمایی‌ها، در تشکل‌های دانشجویی و غیره می‌بینیم که ابداً از مردها عقب‌تر نیستند، به‌خصوص در بعضی تظاهرات میلیونی که زن و مرد جدا ایستاده‌اند زن‌ها شعار داده و جمعیت آقایان جواب می‌دهند.
این تصاویر به دست آمده از انقلاب اوج رشادت بانوان برای پیروزی انقلاب را بیان می‌کند که با استقامت در مسیر و رهبری امام خمینی (ره) توانستند سلطه طاغوتیان را بشکنند و مهم‌تر از همه مادر نسلی باشند که فردا شکوفه جوان انقلاب را با خون خود آبیاری کنند، مادرانی که پاره‌های جگرشان را یک روز به جبهه فرستاده و بعد از چندی هر روز به دنبال جسد فرزندان شهیدشان عکس به دست سر مزار شهیدان گمنام بروند، حتی مادران و همسرانی که امروزه استوار جلوی تلویزیون می‌ایستند تا چهره فرزند شهیدشان را از صفحه رسانه‌ها ببینند، آن‌هم چند لحظه قبل از بریده شدن سرش.
آری مادران یک سرزمین شیعه این گونه‌اند، برای تربیت فرزندان خود جان می‌دهند و سختی می‌کشند تا یک روز بتوانند آن‌ها را برای اعتلای پرچم سرزمینشان فدا کنند، این روحیه این بصیرت این فداکاری فقط از تربیتی فاطمی (س) و بصیرتی زینبی(س) برمی‌آید.
#محسن-رحیمی