مدیر حوزه علمیه خواهران فارس

مسیر انسان برای علم به حقانیت یا بطلان مسائل در قرآن کاملا مشخص است

شناسه خبر : 60393

1397/02/31

تعداد بازدید : 17

مسیر انسان برای علم به حقانیت یا بطلان مسائل در قرآن کاملا مشخص است
مدیر حوزه علمیه خواهران فارس با تاکید بر اینکه مسیر انسان برای علم به حقانیت یا بطلان مسائل در قرآن کاملا مشخص است، گفت: قرآن کریم اگر بخواهد انسان به حقانیت یا بطلان چیزی پی ببرد، مسیر آن را مشخص کرده است.

به گزارش پایگاه خبری اطلاع رسانی حوزه های علمیه خواهران، آیت‌الله علی شیخ موحد مدیر حوزه علمیه خواهران استان فارس صبح امروز در نشست تفسیر موضوعی قرآن کریم ویژه کارکنان حوزه گفت: عنوان آیه شریفه 171 سوره بقره، کوتاه‌ترین و قاطع‌ترین راه هدایت و شقاوت را بیان می‌کند.
وی به بیان ترجمه لغات مهم آیه 171 سوره بقره پرداخت و گفت: مثل در اصطلاح جمله‌ای است ک برسر زبان‌ها افتاده باشد مانند ضرب‌المثل‌های رایج. ینعق به معنای نهیب و ندا همان دعا است منتها یک خصوصیتی دارد و ندا به دعای با صدای بلند می‌گویند. صم به معنای کر بودن، بکم به معنای لال بودن و عمی به معنای کور بودن است.
آیت‌الله شیخ موحد اظهار کرد: در تفسیر این آیه شریفه، روایات عجیبی مسئله خرافات را مطرح کرده‌اند که خرافات چه هستند و چرا مردم به دنبال خرافات می‌روند.
وی آراء انتخابی انسان‌ها را به دودسته تقسیم کرد و تشریح کرد: آرا و عقایدی که انسان‌ها برای خود انتخاب می‌کنند گاهی صرفاً نظری است و ارتباطی با عمل ندارد مثل ریاضیات. و گاهی یک سلسله اعتقادات عملی است؛ مثلاً گفته شود فلان عمل یا حرف خوب یا بد است.
مدیر حوزه علمیه خواهران استان فارس بابیان اینکه اگر بشر بخواهد در نظریات گمراه نشود، باید از برهان پیروی کند، گفت: در باب مسائل نظری، تمام علوم طبیعی بر اساس برهان اختراع می‌شوند و برهان ثابت می‌کند که یک مسئله هست یا نیست. مثل حرکت زمین، اثر اعضا یا اثر اجزای زمین همه به برهان نیاز دارند و اگر برهان نداشته باشند، انسان بتواند حس کند یعنی ببیند.
وی با اشاره به اینکه در باب مسائل عملی، تنها راه صحیح برای بشر تجربه است و هیچ راهی غیرازاین وجود ندارد، گفت: بشر تنها با تجربه می‌تواند صحت‌وسقم عملی را اثبات کند.
آیت‌الله شیخ موحد با تأکید بر اینکه مسیر انسان برای علم به حقانیت یا بطلان مسائل در قرآن کاملاً مشخص است، بیان کرد: قرآن کریم اگر بخواهد انسان به حقانیت یا بطلان چیزی پی ببرد، مسیر آن را مشخص کرده است. برای فهم این مسئله ابتدا باید به این مسئله پی برد که خرافه چیست.
وی به تشریح معنا و جایگاه خرافه در انسان پرداخت و اضافه کرد: جایگاه خرافه، قوه خیالی بشر است. مثلاً اگر انسان در تاریکی محض باشد، دچار وحشت می‌شود یا دائماً خیال می‌کند نیرویی به او حمله می‌کند. قوه خیال انسان حتی برای این موضوع صورت می‌سازد و چیزی را که مجسم کرده، می‌گوید دیده است.
مدیر حوزه علمیه خواهران استان فارس، به بیان راه برون‌رفت از قوه خیالیه پرداخت و خاطرنشان کرد: راه برون‌رفت از این قوه یا مسئله تجربه است یا مسئله برهان و غیر این دو نیست.
وی رایج‌ترین خرافه عصر حاضر را اعتقاد صرف به ماده دانست و ادامه داد: یکی از خرافات رایج در شرق و غرب این است که ماورا را نمی‌توانند قبول کنند و تنها اعتقاد به ماده دارند و لا غیر؛ غربی‌ها می‌گویند آنچه بشر اعتقاد دارد، باید دیده شود. قیامت، جهنم و خدایی وجود ندارد، چراکه ماده نیست و دیده نمی‌شود.
آیت‌الله شیخ موحد با بیان اینکه آیات اجتماع در قرآن آیاتی است که بلیه های اجتماعی را پیگیری کرده است، اضافه کرد: مسئله خرافه نیز یکی از بلیه های اجتماعی عمومی است که در قرآن بدون توجه نمانده و به آن پاسخ داده شده است. لذا مسئله خرافات و مسئله نحوه فهم صحیح و فهم باطل را قرآن نمی‌تواند جواب ندهد.
وی تشبیه بیان شده در آیه 171 سوره بقره را تشبیه منقلب عنوان کرد و بیان کرد: این آیه می‌فرماید « اى پیامبر، حکایت تو در فراخواندن این کافران به توحید، همچون حکایت چوپانى است که بر گوسفندان خود با کلماتى نهیب می‌زند، ولى آن‌ها از کلمات او جز خواندن و آوایى نمی‌شنوند. اینان نیز کر و لال و کورند، نه سخن سودمند را می‌شنوند و نه خود درست سخن می‌گویند و نه نشانه‌های حق را می‌نگرند، از این رو هیچ حقیقتى را درنمی‌یابند.»
مدیر حوزه علمیه خواهران استان فارس به بیان راه علاج نرفتن به سمت خرافات و مرز بین حق و خرافات پرداخت و تأکید کرد: قرآن کریم در باب مسئله کسانی که بخواهند به دنبال حق بروند این‌گونه بیان می‌کند که اگر کسی که بخواهد از خرافات نجات پیدا کند و وارد درک حقیقت شود، اولین راهش این است که سخن شنیدن را از زندگی خودش حذف نکند.
وی با آیات 17 و 18 سوره زمر را مصداق دیگری اهمیت شنیدن سخن در قرآن عنوان کرد و گفت: حرف شنیدن در اسلام محدوده‌ای ندارد. لذا اولین نکته هدایت شنیدن است لذا در آیه 171 سوره بقره ابتدا «صم» آورده شده است. لذا اگر کسی گوش خود را بدهکار شنیدن نکرد، اولین راه هدایت رها می‌شود و اولین راه گمراهی شروع می‌شود.
آیت‌الله شیخ موحد با تأکید بر رها نکردن شنیدن به بیان روایتی از امام صادق(ع) پرداخت و افزود: امام به هشام فرمود «اى هشام خداوند متعال اهل عقل و فهم را در کتابش بشارت داده است، و فرموده بندگانم را بشارت ده ، آنان که سخنان را مى‏شنوند و از بهترین آن‌ها پیروى مى‏کنند، آنان کسانى هستند که خدا هدایتشان کرده و آنان صاحبان عقل و اندیشه‏اند.»
وی به بیان فلسفه شنیدن به‌عنوان اولین راه هدایت پرداخت و تصریح کرد: انسان وقتی چیزی را می‌شنود، تمام تفکر او به سمت صحت‌وسقم آن مسئله می‌رود و هیچ‌وقت بدون تفکر درباره شنیده‌ها و پیگیری صحت‌وسقم آن نمی‌تواند باشد. چراکه خلقت انسان به‌گونه‌ای است که هر چه را می‌شنود، با استفاده از تفکرش به دنبال صحت‌وسقم آن می‌رود. لذا خداوند به انسان می‌گوید که ابتدا بشنو.
مدیر حوزه علمیه خواهران استان فارس با تأکید بر اینکه در دیدن احتمال وجود خطا زیاد است ولی در شنیدن نه، اضافه کرد: مهم‌ترین مسئله در حقوق اقرار است نه رؤیت. در رویت ممکن است اشتباه شود و بد دیده شود ، اما اقرار نه.
وی توصیه بعدی قرآن پس از شنیدن را سؤال کردن از مجملات دانست و گفت: قرآن می‌گوید وقتی شنیدی، مسائل مجمل را سؤال کن نه اینکه لال بشو درحالی‌که کفار عکس این دستور عمل می‌کردند و بدون توجه به این مسائل، سوای هم نمی‌پرسیدند؛ پیامبران به آن‌ها صیحه می‌زدند ولی کفار دلیل آن را نمی‌پرسیدند.
آیت‌الله شیخ موحد با تأکید بر اینکه اگر انسان در شنیدن اشتباه نکند در بکم اشتباه نمی‌کند، گفت: انسان باید درباره استدلالی که می‌شنود، سؤال کند که آیا اغنا کننده هست یا نیست. یعنی نه کورکورانه مسئله‌ای را قبول و نه کورکورانه مسئله‌ای را رد کند.
وی به بیان معنای «عمی» پرداخت و اظهار کرد: عمی یعنی انسان‌هایی اهل هدایت می‌شوند که آثار هدایت را ببینند. لذا سومین چیزی که درراه هدایت بسیار مهم است، این است که انسان آثاری را که می‌بیند، به دنبال صحت‌وسقم آن آثار باشد. به‌عبارت‌دیگر علت بیان بر عمی این است که اگر انسان در دیدن اشیا تفکر صحیحی نداشته باشد دیدنش هم دیدن خطایی است.
مدیر حوزه علمیه خواهران استان فارس با اشاره به نهی خواندن کتب ضاله برای کسانی که اهل تحقیق نیستند، تأکید کرد: آزادی خواندن کتب در اسلام هست ولو کتب ضاله. اما اینکه در اسلام خواندن کتب ضاله منع شده برای کسی است که اهل تحقیق نیست؛ چراکه حرف شنیدن در اسلام محدوده‌ای ندارد، اما به شرط آنکه حرف شنیدن، سؤال کردن از مجملات و ملاحظه آثار ادامه داشته باشد.
وی ادامه داد: در باب تحقیق و تفحص، طبقه‌بندی کنید؛ چون احادیثی که در اختیار ماست طبقه‌بندی نشده، لذا هر کس قسمتی از آن را می‌خواند و نمی‌توانند معنی آن را بفهمند، حدیث را مورد تمسخر قرار می‌دهند. پس هر چیزی باید در راستای قدرت تحقیق خوانده شود.
آیت‌الله شیخ موحد گفت: بنابراین کسانی که می‌خواهند اهل کفر باشند، یا در شنیدن یا در سؤال کردن و یا در دیدن مشکل دارند و یا در ترتیب انجام دادن آن‌ها.